ماده 138 مکرر قانون مالیات های مستقیم چیست؟
ماده ۱۳۸ مکرر قانون مالیاتهای مستقیم، معافیت مالیاتی مربوط به تأمین مالی پروژه ها، طرح ها و سرمایه در گردش بنگاههای تولیدی در قالب عقود مشارکتی را بیان میکند.
در این مطلب آشنا میشویم با شروط لازم برای قابل قبول بودن هزینه بهره پرداختنی توسط سازمان امور مالیاتی
ماده 138 مکرر قانون مالیات های مستقیم، مربوط به موضوع معافیت مالیاتی برای حمایت از تولید و شرکتهای تولیدی می باشد. برای اینکه سود پرداختی در قالب عقود مشارکتی بهعنوان هزینه قابل قبول مالیاتی پذیرفته شود، باید شرایط مقرر در ماده ۱۳۸ مکرر رعایت شود.
در سال 1395 در اصلاحیه قانون مالیاتهای مستقیم، ماده 138 حذف و ماده 138 مکرر جایگزین آن گردید. قبل از توضیح ماده 138 مکرر ق.م.م ، ابتدا ماده 138 را که حذف گردید عنوان نموده و سپس به توضیح ماده 138 مکرر می پردازیم.
ماده 138 ق.م.م (حذف گردیده)؛
آن قسمت از سود ابرازی شرکتهای تعاونی و خصوصی که برای توسعه و بازسازی و نوسازی يا تکميل واحدهای موجود صنعتی و معدنی خود يا ايجاد واحدهای جديد صنعتی يا معدنی در آن سال مصرف گردد از پنجاه درصد (50%) ماليات متعلق موضوع ماده (105) اين قانون معاف خواهد بود مشروط بر اين که قبلاً اجازه توسعه يا تکميل يا ايجاد واحد صنعتی يا معدنی جديد در قالب طرح سرمايه گذاری معين از وزارتخانه ذيربط تحصيل شده باشد.
در صورتی که هزينه اجرای طرح يا طرحهای ياد شده در هر سال مازاد بر سود ابرازی همان سال باشد و يا از هزينه طرح سرمايه گذاری کمتر باشد شرکت می تواند از معافيت مذکور در محاسبه ماليات سود ابرازی سال های بعد حداکثر به مدت سه سال و به ميزان مازاد مذکور و يا باقی مانده هزينه اجرای کامل طرح بهرهمند شود.
ماده 138 مکرر قانون مالیات های مستقیم چیست؟
ماده 138 مکرر قانون مالیات های مستقیم، مربوط به موضوع معافیت مالیاتی برای حمایت از تولید و شرکتهای تولیدی می باشد.
ماده 138 مکرر قانون مالیات (الحاقی 1394-02-01) :
اشخاصی که آورده نقدی برای تامین مالی پروژه – طرح و سرمایه در گردش بنگاه های تولیدی را در قالب عقود مشارکتی فراهم نمایند، معادل حداقل سود مورد انتظار عقود مشارکتی مصوب شورای پول و اعتبار از پرداخت مالیات بر درآمد معاف میشوند و برای پرداختکننده سود، معادل سود پرداختی مذکور بهعنوان هزینه قابل قبول مالیاتی تلقی میشود.
تبصره 1: استفادهکننده از معافیت موضوع این ماده تا دو سال نمیتواند آورده نقدی را از بنگاه تولیدی خارج کند. در صورت کاهش آورده نقدی، به میزان ارزش روز معافیت استفاده شده مالیات سال خروج آورده نقدی اضافه میشود.
تبصره 2: تشخیص تحقق بهکارگیری آورده نقدی برای تامین مالی پروژه – طرح یا سرمایه در گردش با اداره امور مالیاتی حوزه مربوط است.
(به موجب ماده (۳۰) قانون رفع موانع تولید رقابتپذیر و ارتقای نظام مالی کشور، مصوب ۱/۲/۱۳۹۴، این متن به عنوان ماده (۱۳۸ مکرر) به قانون الحاق شد.)
اکنون به بررسی موارد برجسته شده میپردازیم
بنگاه تولیدی – ماده 138 قانون مالیات
در صورتی که تأمین مالی در قالب ماده ۱۳۸ مکرر انجام شود، سود پرداختی بنگاه تولیدی به عنوان هزینه قابل قبول مالیاتی محسوب میشود.
نکته ای که باید به آن توجه داشته باشید این است که منظور از بنگاه تولیدی این است که میبایستی مجوز تولیدی از مراجع ذیربط مثل وزارت صمت، وزارت بهداشت، وزارت ارتباطات و غیره را برخوردار باشید پس چیزی که مسلم است این است که تنها ذکر عبارت تولیدی در روزنامه رسمی به هیچ عنوان کفایت نمی کند.
قالب عقود مشارکتی – ماده 138 مکرر قانون مالیات
فراموش نکنید که رد و بدل شدن این پول حتما باید مشخص و قرارداد میبایستی مکتوب و رسمی با امضا طرفین در قالب عقود مشارکتی مانند سلف، جعاله، مضاربه و … باشد.
منظور از عقود مشارکتی، قراردادهای تأمین مالی است که بر اساس ضوابط بانکی و مقررات مربوط، برای مشارکت در تأمین سرمایه پروژه، طرح یا سرمایه در گردش تنظیم میشوند.
در این نوع قرارداد، هر طرف بر اساس توافق قبلی وظایف، منابع و مشارکت خود را به پروژه ارائه میدهد و در عوض، بهرهوری یا سود از پروژه را به نسبت مشارکت خود در آن دریافت میکند.
حداقل سود و مدت قرارداد – ماده 138 مکرر قانون مالیات
به موجب این قانون، استفادهکننده از معافیت تا دو سال حق خروج آورده نقدی از بنگاه تولیدی را ندارد. و همچنین حداقل سود تعیین شده در قرارداد نباید بیشتر 23%(سود مصوب شورای پول و اعتبار در زمان تحریر مقاله) باشد
طرف قرارداد میتواند شخص حقیقی یا حقوقی باشد، مشروط بر اینکه سایر شرایط مقرر در ماده ۱۳۸ مکرر و مقررات مرتبط رعایت شود.
پس اگر شرایط بالا را داشت هم هزینه بهرهای که بنگاه تولیدی به شخص پرداخت می کند قابل قبول خواهد بود و هم سودی که شخص بابت وام پرداختی دریافت می کند از مالیات بر درآمد معاف خواهد بود
اداره امور مالیاتی حوزه مربوط – ماده 138 مالیات تایید
نکته این است که در شرایطی هزینه بهره قابل قبول است که حوزه مالیاتی بنگاه تولیدی این وام دریافتی را به تایید برساند در غیر این صورت قابل قبول نیست تشخیص کاربرد آورده نقدی (برای تامین مالی پروژه) بر عهده اداره امور مالیاتی خواهد بود.
شرایط بهرهمندی از ماده ۱۳۸ مکرر
برای اینکه پرداخت سود در این چارچوب بهعنوان هزینه قابل قبول مالیاتی پذیرفته شود، میبایست چند شرط مهم باید لحاظ گردد:
1) بنگاه باید تولیدی باشد
این ماده تنها درباره بنگاه های تولیدی است؛ لذا فعالیت شرکت یا واحد اقتصادی باید از نظر ماهیت، تولیدی و مشمول ضوابط مربوط باشد.
2) تأمین مالی باید در قالب عقود مشارکتی انجام شود
صرف پرداخت پول یا انعقاد هر نوع قرارداد، مشمول این ماده قرار نمیگیرد. تأمین مالی باید در قالب قراردادهای معتبر و مطابق ضوابط عقود مشارکتی انجام شود.
3) آورده نقدی باید مستند و قابل ردیابی باشد
انتقال وجه، نحوه مصرف آن و ارتباط آن با پروژه، طرح یا سرمایه در گردش میبایست کاملاً مستند باشد تا اداره امور مالیاتی بتواند تحقق شرایط قانونی را احراز کند.
4) خروج آورده نقدی تا دو سال ممنوع است
یکی از شروط مهم این ماده آن است که بهرهمند از معافیت، تا 2 سال امکان خروج آورده نقدی از بنگاه تولیدی را ندارد.
جمع بندی
در این مقاله تلاش کردیم تا به ماده ۱۳۸ و ماده ۱۳۸ مکرر بپردازیم و شروط بهرهمندی از آن ها را ارائه کنیم. ماده ۱۳۸ مکرر قانون مالیات های مستقیم یک ابزار حمایتی برای تولید است، اما استفاده از آن فقط در صورتی ممکن است که:
- بنگاه ماهیت تولیدی داشته باشد و تأمین مالی در قالب عقود مشارکتی انجام شود
- آورده نقدی واقعاً در پروژه، طرح یا سرمایه در گردش به کار رفته باشد
- شرط عدم خروج آورده تا دو سال رعایت شود.
برای استفاده از معافیت ماده 138 مکرر محدودیت زمانی وجود دارد ؟
قرارداد عقود مشارکتی را می توان دستی و غیر رسمی صادر کرد؟
5 پاسخ
سلام. اینکه چگونه تشخیص آورده قابل قبول واقع میشه ؟چه مواردی رو بررسی میکنن؟خوب اگر آورده غیر نقدی باشه و فاکتوری نداشته باشه. میشه توضیح بدیننننن
سلام
عرض ادب
1- تشخیص به عهده سازمان مالیاتی شعبه مربوطه اس
2-اسنادی ک بابت آورده نقدی ارایه بشه بررسی میکنن
3-مهم اثبات به شعبه مالیاتی هست حالا یا توسط کارشناس مالیاتی که حوزه مالیات بفرسته یا اسناد ولی تایید باید بشه
سلام. خیلی دنبال یک محتوای مفید در این باره میگشتم. ممنون از توضیحات خوبتون.
سلام آرش جان
خوشحالیم که مطالب برای شما مفید واقع شده است.
توضیحات بسیار مفید وکاربردی