لایحه نویسی مالیاتی چیست و چگونه انجام میشود؟ هزینه لایحه نویسی مالیاتی چقدر است؟ نرم افزار حسابداری آنلاین و مشاور مالیاتی چگونه به اجرای الزامات مالیاتی کمک میکنند؟ این روزها اغلب کسبوکارها، شرکتها، اشخاص حقیقی و فریلنسرها مشمول پرداخت مالیات هستند و این فعالین در محاسبات مالیاتی خود دچار ابهام و اشتباه میشوند. درست در همین نقطه اهمیت اشراف مالیاتی و تنظیم یک لایحه مالیاتی دقیق اهمیت مییابد.
در این مقاله با اصول و نکات مهم آموزش لایحه نویسی مالیاتی آشنا شده و مثالها و نمونه لایحه نویسی مالیاتی را مشاهده خواهید کرد.
لایحه مالیاتی چیست و چرا اهمیت دارد؟
همانطور که منابع آموزش حسابداری تخصصی به آن اشاره دارند، لایحه نویسی، یکی از ابزارهای قانونی و رسمی اعتراض به مالیات تعیینشده توسط سازمان امور مالیاتی است. هنگامی که یک مودی (اعم از شخص حقوقی یا حقیقی) نسبت به برگ تشخیص مالیات دریافتی خود اعتراض داشته باشد و معتقد به وقوع اشتباه محاسباتی باشد، میتواند اعتراض خود را از طریق طرح لایحه مالیاتی اعلام کند.
لایحه نویسی مالیاتی میبایست کاملاً مستند، حقوقی و ساختارمند بوده و به مستندات متکی باشد تا بتوان آن را از طریق هیئتهای حل اختلاف، شورای عالی مالیاتی یا دیوان عدالت اداری دنبال نمود. این فرم چنانچه از استانداردهای معینشده برخوردار باشد میتواند همانند یک سپر عمل کرده و یک فرصت دفاع مفید در اختیار مودی قرار دهد. به همین دلیل بسیار ضروری است که استانداردها، مهلت نگارش و ارائه لایحه را به درستی بشناسید.
کاربردهای لایحه نویسی مالیاتی در یک نگاه
1 | اعتراض درباره تشخیص مالیات عملکرد | 5 | اعتراض به صورتحسابهای صادره از تأمین اجتماعی |
2 | اعتراض درباره مالیات بر ارزش افزوده | 6 | بخشودگی جرایم مرتبط با ماده 169 |
3 | پاسخدهی به ابلاغیه هیئتهای بدوی یا تجدیدنظر | 7 | بررسی مجدد پرونده در شورای عالی مالیاتی یا ماده 251 مکرر |
4 | دفاع در برابر مطالبه تراکنشهای بانکی ناموجود | 8 | تسلیم شکایت به دیوان عدالت اداری مالیاتی |
معرفی انواع لایحه مالیاتی
انواع لایحه اعتراضی
اگر شخص مودی نسبت به مالیاتی محاسبه شده اعتراض داشته باشد، میتواند حسب ماده 238 قانون مالیاتهای مستقیم اقدام کرده و به از طریق ارائه لایحه اعتراض خود را به سازمان امور مالیاتی کشور ارائه کند. لایحه نویسان با 5 نوع متفاوت از لایحه نویسی اعتراضی سروکار داشته که در ادامه آنها را مشاهده خواهید کرد:
- تنظیم لایحه اعتراض نسبت به برگ تشخیص مالیات بر ارزش افزوده
- تنظیم لایحه اعتراض به برگ تشخیص مالیات عملکرد سالانه
- تهیه لایحه اعتراض در خصوص برگ تشخیص مالیات املاک و مستغلات
- تدوین لایحه اعتراض به مالیات حقوق و دستمزد پرسنل
- تدوین لایحه اعتراض به مالیات مشاغل و فعالیتهای شغلی
انواع لایحه دفاعی
این نوع از لایحه نیز جزو لایحههای اعتراضی دستهبندی میشود و از همان ویژگیها برخوردار است؛ اما مهمترین وجه لایحه دفاعی این است که این لایحه هم سازمان امور مالیاتی و هم مراجع حل اختلاف مالیاتی را مخاطب قرار میدهد.
سایر لایحه های مالیاتی
این دسته از لایحهها نیز برای شرایطی هستند که مودی قصد رفع تعارض مالیاتی داشته و با نسبت به نرخ مالیات بر ارزش افزوده تعیینشده اعتراض داشته باشد و یا بخواهد نسبت به درخواست بخشودگی مالیاتی اقدام نماید.
جدول مراحل تنظیم لایحه مالیاتی
عنوان | شرح | |
1 | تسلط مالیاتی | آشنایی با قوانین و اصول اعتراض به برگ مالیاتی |
2 | جمعآوری لایحه | جمعآوری اطلاعات و مدارک قابل استناد + مدارک مرتبط با ثبت سند حسابداری |
3 | تنظیم لایحه | مکتوب کردن اعتراض به برگ مالیاتی بر اساس قوانین مربوطه |
4 | ارائه لایحه | ارائه لایحه مالیاتی به سازمان امور مالیاتی یا هیئتهای حل اختلاف |


آموزش لایحه نویسی مالیاتی (دفاعیه)
هر مودی برای آن که بتواند یک لایحه مالیاتی آماده بسازد، میبایست فرآیند تنظیم و تدارک مستندات و قوانین مالیاتی را طی کند. این پروسه شامل تدوین مقررات، ضوابط و دستورالعملهایی میشود که چگونگی محاسبه و پرداخت مالیاتی را مشخص مینماید. نگارش للایحه نویسی مالیاتی مستلزم دانش و تجربه امور مالی و مالیاتی بوده و تابع استانداردهای خاصی میباشد که در ادامه به مهمترین آنها اشاره خواهیم داشت:
- اشراف بر مقدمات لایحه نویسی مالیاتی: نگارنده لایحه دفاعی مالیاتی میبایست به موضوع مالیات، محتوای پرونده و ضوابط مربوطه اشراف کامل داشته باشد.
- استناد به قوانین و مقررات مالیاتی: لایحه میبایست پس از بررسی و احراز تعارض و مشخص شدن علت ایجاد بدهی مکتوب و صادر شود. از این رو بسیار مهم است که حسابرس و وکیل مالیاتی این مهم را بررسی کرده و سپس مقدمات صدور و پیگیری آغاز گردد.
- ارجاع صحیح لایحه: نویسنده لایحه میبایست هیئت و طرف خطاب مناسب لایحه را شناسایی کرده و مراحل را به مودی معرفی نماید.
- زبان نگارش صحیح: نگارنده باید خطاب صحیح هیئتهای تشخیص (اعم از بدوی و تجدیدنظر) را در نظر گرفته و از بهکارگیری عبارات غیررسمی خودداری کند.
- پرهیز از طولانی کردن لایحه: بهتر است لایحه را بهصورت مختصر و مفید تنظیم کرده و از زیاده نویسی، زیادهگویی و تکراری نویسی خودداری کنید. بهترین و مؤثرترین لایحه، لایحهای است که به صورت مختصر و مفید طراحی شده و در 1 تا 2 صفحه خلاصه گردد.
- مستنداتی که به آنها استدلال میشود را در لایحه قید کنید و لایحه اعتراض را در سربرگ اختصاصی شرکت درج نمایید.
- در نگارش لایحه دفاعی به کیفیت کاغذ، رنگ قلم، فونت و سایر المانهای ویرایشی دقت داشته باشید.
- به املای کلمات دقت داشته و پیش از صدور نهایی واژهها را مجدداً بررسی کنید.
نکته مهم: پس از تکمیل لایه دفاعی، میبایست متن موردنظر چند بار خوانده شده و حتی خود را در جایگاه شخص مربوطه قرار دهید و تصور کنید که از دیدگاه این اشخاص چه سؤالات یا ذهنیتی نسبت به متن لایحه ایجاد میشود. آیا نگارش در شان و دانش هیئت موردنظر میباشد؟ آیا واژههای تکراری زیادی به کار رفته است؟ آیا واژهها معنا و مفهوم لازم را منتقل میکنند یا خیر.
تصویر نمونه لایحه مالیاتی تراکنش بانکی
این نوع از لایحه به طور ویژه برای شرایطی کاربرد دارد که سازمان امور مالیاتی کشور بر اساس گردشهای بانکی شخص مودی، اقدام به تشخیص مالیات بر درآمد کرده باشد. در این حالت میتوان از فرمت نوشتاری زیر بهرهجویی کرد:


تصویر نمونه لایحه نویسی هیئت بدوی
نمونه لایحه مالیاتی هیئت بدوی به شرح زیر میباشد:


6 نکته طلایی نگارش لایحه نویسی مالیاتی
لایحه نویسی مالیاتی تضمینی اصول مشخصی دارد که هر وکیل و مشاور مالیاتی به آنها پایبند میماند. برخی از این اصول کلیدی به شرح زیر هستند:
1 | استناد به مادههای قانونی مرتبط | 4 | استفاده و اشاره متنی به پیوستها |
2 | استناد به اسناد و ثبتهای موثق | 5 | بهکارگیری ادبیات ممیزات مالیاتی |
3 | مختصر نویسی و پرهیز از اضافه گویی | 6 | توجه به املا، نگارش، فونت و کیفیت چاپ |
آموزش استناد به قوانین در لایحه مالیاتی
استناد به قوانین و مادههای قانونی یکی از کلیدیترین اصول لایحه نویسی میباشد و چگونگی نگارش و استناد نقش مهمی در نتایج نهایی دارد؛ از این رو، در ادامه چند متن و مثال کاربردی و استاندارد را در اختیارتان قرار میدهیم تا دیدگاه بهتری به نحوه استناد داشته باشید.
مثال 1:
فعالیت شرکت X ازجمله مشاغل Y بوده و طرف معامله، مصرفکننده نهایی میباشد؛ لذا با عنایت بر سوابق خوشحسابی این شرکت، از آن سازمان و مسئولین محترم استدعا دارد، بنابر اختیار حاصل از مفاده ماده 191 (ماده صد و نود و یک)، دستور فرمایید نسبت به اصلاح مأخذ و بخشودگی جرایم اعلامشده اقدام مقتضی صورت گیرد.
مثال 2: ارزش افزوده فعالیت شرکت X مشمول ضریبی بوده ولی این مورد توسط حسابرسان نادیده گرفته شده است؛ در این حالت:


4 اشتباه رایج لایحه نویسی مالیاتی
عنوان | شرح | |
1 | لایحه نویسی غیراصولی | نگارش توسط اشخاص نا مسلط به قوانین مالیاتی |
2 | عدم رعایت نکات مهم | عدم رعایت دستورالعملها و اشاره به مستندات |
3 | غفلت از مهلتهای قانونی | بیتوجهی و عدم اقدام در مهلتهای مشخصشده |
4 | عدم پیگیری صحیح | بیتوجهی به پیگیری و بررسی درخواست |
مهلت اعتراض به لایحه مالیاتی 1405
مهلت و زمان اعتراض به لایحه مالیاتی 1405 برابر با 45 روز پس از تاریخ ابلاغ برگ مالیات میباشد. لایحه دفاعی موردنظر میبایست بر اساس قواعد و چارچوبهای ذکرشده طراحی شده و از استدلالات صحیح و قانونی برخوردار باشد. همچنین لازم است که در کنار لایحه دفاعیه مالیاتی، ترازنامه مالیاتی نیز بر اساس صورتهای مالی مستند طراحی شده تا مشکلی در پروسه بررسی مالیاتی ایجاد نشود.
نحوه دفاع از لایحه مالیاتی صادره
فرایند طرح دفاعیه و دفاع از اعتراض مالیاتی در آدرس my.tax.gov.ir آغاز میشود. پس از ثبت اعتراض فرد مودی میبایست لایحه تنظیم شده را به سازمان امور مالیاتی ارائه داده و به منظور دفاع صحیح از این لایحه میبایست اطمینان حاصل شود که متن، نگارش، استناد و نحوه استدلال به درستی انجام شده باشد. طبیعتاً لایحهای که به صورت حرفهای و توسط حسابرس و وکیل مالیاتی تهیه شده باشد، از قدرت استدلال بالاتری برخوردار بوده و شانس موفقیت بیشتری در مراجع قانونی خواهد داشت.
سخن نهایی
دولتها به منظور تأمین هزینههای عمومی و توسعه کشور از اهرم مالیات استفاده میکند. این اهرم دارای چارچوبها و قوانین مشخصی بوده و از نگاه قانونگذار بهصورت کاملاً منصفانه تعیین شدهاند. گاهی به علت اشتباه در حسابرسی یا صدور اسناد مالیاتی، محاسبات مالیات پیچیدهتر شده و مقدار بالاتری از مالیات از مودی طلب میشود.
در چنین شرایطی یک متخصص باتجربه مانند مشاورین مالیاتی لیام وارد عمل شده و حق مودی را احیا میکنند. هرچه دقت و تجربه این مشاورین بیشتر باشد، شانس دستیابی به موفقیت بیشتر بوده و احتمال بخشودگی و کاهش مالیات افزایش مییابد. هماکنون میتوانید به منظور دریافت خدمات مشاوره مالیاتی ، با کارشناسان مجرب لیام ارتباط برقرار کنید.


نویسنده : نیما مهاجر
کارشناس تولید محتوا















