صفر تا 100 حسابداری ارزی و چند ارزی + نرم‌افزار حسابداری

چالش های حسابداری ارزی

حسابداری ارزی می‌تواند چالش‌هایی را ایجاد کند؛ به خصوص برای صرافی‌های بزرگ و شرکت‌هایی که معاملات بین‌المللی با حجم بالا انجام می‌دهند. در ادامه برخی از این چالش‌ها را به‌صورت خلاصه عنوان می‌کنیم:

نوسانات سریع نرخ ارز

نوسانات مالی و ارزی تا حد زیادی تحت تأثیر عوامل اقتصادی و سیاسی قرار می‌گیرند. این نوسانات مداوم باعث می‌شوند تا ارزش دارایی‌ها، میزان بدهی‌ها و سود و زیان به‌سرعت تغییر کرده و پیش‌بینی وضعیت مالی برای مدیران و حسابداران به اقدام دشواری مبدل شود.

شناسایی دقیق سود و زیان و تسعیر ارز

محاسبه سود و زیان ناشی از تسعیر ارز به ابزار دقیق و آگاهی بالایی نیاز دارد. فعالین حوزه‌های ارزی می‌بایست اخبار و اطلاعات روز اقتصاد را دنبال کرده و ضمن بهره‌مندی از دانش‌های پایه اقتصادی، نرم افزار های حسابداری صرافی مانند نرم افزار حسابداری ابری لیام را به خدمت بگیرند. یک اپلیکیشن حسابداری مالی آنلاین، به واسطه محاسبه و تبدیل خودکار ارز، ریسک خطاهای محاسباتی را به حداقل رسانده و اطلاعات دقیقی را به کاربر ارائه می‌دهد.

پیچیدگی ثبت سندهای ارزی

حسابداران صرافی و ارزی برای ثبت معاملات ارزی با ثبت‌ نرخ‌های مختلفی مواجه می‌شوند که ازجمله مهم‌ترین آن‌ها می‌توان به نرخ معامله، نرخ تسعیر و نرخ پایان دوره اشاره داشت.

تفاوت در استانداردهای حسابداری

به‌عنوان یک حسابدار ارزی یا فعال در زمینه معاملات ارزی ضروری است که با استانداردهای حسابداری این حوزه نظیر استاندارد حسابداری بین‌المللی (IFRS)، استاندارد حسابداری بانکی (IAS)، استاندارد حسابداری مالی (FAS) و استاندارد حسابداری بانکداری اسلامی آشنا باشید که هرکدام از آن‌ها از رویه و ویژگی خاصی برخوردار هستند. به طور مثال در هنگام مبادله با یک کشور خارجی ممکن است با مسئله تفاوت استاندارد حسابداری مواجه شده و به سبب اختلاف حساب ایجادشده دچار سردرگمی شوید؛ لذا توصیه می‌کنیم این استانداردها را با دقت فراگیری کنید.

ریسک های حسابداری و مدیریتی

کوچک‌ترین اشتباه در محاسبه تسعیر ارز یا ثبت اسناد، می‌تواند اختلاف حساب جدی در حسابداری ارزی ایجاد کند. به همین دلیل است که مدیران و فعالین باتجربه این حوزه، بر استفاده از نرم افزار آنلاین حسابداری و کدینگ حسابداری دقیق تأکید دارند.

برای تبدیل ارز به ریال باید از چه نرخ ارزی استفاده شود؟

بر اساس استاندارد شماره ۱۶ حسابداری، تمام معاملات ارزی در زمان ثبت اولیه، باید بر اساس نرخ تسعیر ارز در تاریخ انجام معامله به ریال ثبت شود.

استاندارد شماره ۱۶ حسابداری:

هدف از استاندارد شماره ۱۶ حسابداری، حسابداری مربوط به عملیات و فعالیت های خارجی و تسعیر صورت های مالی از واحد پول عملیاتی به واحد پول گزارشگری می باشد.

این استاندارد، مصون سازی معاملات ارزی و جریان های نقدی ارزی را پوشش نمی دهد.

عملیات خارجی چیست؟

بخشی از شرکت اصلی که در خارج از کشور، منطبق با شرکت مادر فعالیت می‌کند و توسط آن مدیریت می شود را عملیات خارجی می گویند.

واحد پول گزارشگری چیست ؟

واحد پولی است که در صورت های مالی شرکت مورد استفاده قرار می گیرد. ما از واحد پول کشور خود (ریال) برای گزارشگری و ثبت در نرم افزار حسابداری صرافی ها استفاده می کنیم. صورت های  مالی بر اساس واحد پول گزارشگری تهیه می‌ شوند.

واحد پول عملیاتی چیست؟

به واحد پولی که در فروش خدمات، خرید مواد اولیه، هزینه دستمزد و … استفاده شده و در برنامه حسابداری ثبت می‌شود، واخد پول عملیاتی گفته می‌شود.

به عنوان مثال اگه شرکتی در ایران و شعبه ای از آن در انگلیس باشد، واحد پول عملیاتی ما پوند و واحد پول گزارشگری ما ریال می‌باشد.

گرانترین پول های جهان:

گرانترین پولهای جهان شامل موارد زیر می شود:

دلار آمریکا، دلار کانادا، یورو اتحادیه اروپا، دینار کویت (به دلیل ذخایر انبوه نفت صادرات آن)، دینار بحرین، ریال عمان، دینار اردن، پوند انگلیس، فرانک سوئیس و دلار استرالیا.

تفاوت تبدیل ارز و تسعیر ارز در چیست؟

یکی از مهم‌ترین مباحث حوزه حسابداری ارزی و نرم افزار حسابداری چند ارزی، مسئله تفاوت تبدیل ارز و تسعیر ارز است. در تسعیر ارز دارایی ثابت می ماند و فقط مبنای سنجش  آن تغییر می کند.

اما در تبدیل ارز، دارایی به صورت واقعی تغییر می کند چرا که همیشه نرخ ارز در نوسان است و شرکتهایی که خرید و فروش دارایی و کالا یا تسویه بدهی و وام  به صورت ارزی دارند، همواره با سود و زیان ناشی از تسعیر ارز مواجه می شوند.

مثال: فرض کنید زمان فروش کالا به مشتری خارجی، نرخ دلار ۳۰۰،۰۰۰ ریال بوده است. در زمان دریافت وجه کالا از مشتری، نرخ دلار ۳۵۰،۰۰۰ می باشد.

نتیجه: به ازای هر دلار ۵۰،۰۰۰ ریال سود تسعیر ارز شناسایی می شود.

در اینجا دارایی به دلیل نوسان ارز تغییر یافته است.

نکته:

اگر دو ارز از دو کشور مختلف تبدیل شوند (دیناربه دلار) شرکت مربوطه نیازی نیست در حساب های خود آن را لحاظ کند زیرا ما زمانی تسعیر ارز شناسایی می کنیم که ارزهای دیگر را به ریال تبدیل کنیم.

محاسبه سود و زیان  تسعیر ارز:

سود و زیان تسعیر ارز باید در دو مقطع انجام شود:

1. در زمان انجام معامله
2. در تاریخ ترازنامه (تاریخ گزارش گیری)

اگر سود و زیان تسعیر ارز، به درستی انجام نشود و یا کمتر از واقع نشان داده شود، سازمان امور مالیاتی، کل سود تسعیر ارز را بدون مراجعه به بند ۳ ماده ۹۷ قانون مالیات های مستقیم، به درآمد مشمول مالیات اضافه می کند.

مثال: شرکت سامیار به صورت نسیه، خدماتی به ارزش  ۵۰۰۰ یوآن به شرکت خارجی JHO ارائه داده است که در تاریخ انجام معامله نرخ یوآن معادل ۶۰،۰۰۰ ریال بوده است. ثبت معامله در شرکت سامیار بدین صورت می باشد.

ثبت بابت فروش کالا به شرکت JHO:

حساب های دریافتنی ۳۰۰،۰۰۰،۰۰۰

 فروش ۳۰۰۰۰۰۰۰۰

اندازه گیری تغییر نرخ ارز:

الف) مثال فوق در صورتی که سود ناشی از تسعیر ارز داشته باشیم.

شرکت JHO دو ماه بعد، بدهی خود را با شرکت سامیار تسویه می کند که نرخ یوآن در هنگام پرداخت وجه به ۶۵،۰۰۰ ریال تغییر یافته است.

در ثبت اولیه، حساب های دریافتنی را داشتیم که جزو اقلام پولی هستند لذا باید در تاریخ ترازنامه مجددا تسعیر و حاصل افزایش ارز محاسبه شود.

۲۵،۰۰۰،۰۰۰= (۶۵،۰۰۰-۶۰،۰۰۰)×۵۰۰۰

وجوه نقد ۳۲۵،۰۰۰،۰۰۰

  سود تسعیرارز ۲۵،۰۰۰،۰۰۰

 حساب های دریافتنی ۳۰۰،۰۰۰،۰۰۰

نرم افزار حسابداری لیام در صورت مالی خود، سود بدست آمده را سود ناشی از تسعیر ارز ثبت می‌کند.

ب) بیان مثال در صورتی که زیان ناشی از تسعیر ارز داشته باشیم:

مثال: شرکت لیام به صورت نسیه از شرکت خارجی JHO خریدی (واردات) به ارزش ۸۰۰۰ یوآن داشته است که در تاریخ انجام معامله، نرخ یوآن معادل ۶۰،۰۰۰ ریال بوده است. ثبت معامله در شرکت سامیار بدین صورت می باشد.

ثبت بابت خرید کالا از شرکت JHO

موجودی کالا (خرید) ۴۸۰،۰۰۰،۰۰۰

 حساب های پرداختنی ۴۸۰،۰۰۰،۰۰۰

شرکت لیام سه ماه بعد اقدام به پرداخت بدهی خود می کند که نرخ یوآن معادل ۶۵،۰۰۰ ریال شده است.

۵۲۰،۰۰۰،۰۰۰=۶۵،۰۰۰×۸،۰۰۰

حساب های پرداختنی ۴۸۰،۰۰۰،۰۰۰

زیان تسعیر ارز   ۴۰،۰۰۰،۰۰۰

 وجوه نقد ۵۲۰،۰۰۰،۰۰۰

نرخ تسعیر ارز در تاریخ پرداخت بدهی، بیشتر از نرخ تسعیر ارز در تاریخ معامله شده است و شرکت سامیار، زیان ناشی از تسعیر ارز را در صورت مالی خود ثبت می کند.

سود و زیان ناشی از ارز، به دو صورت عملیاتی و غیرعملیاتی می باشد.

سود و زیان عملیاتی:

یکی دیگر از مهم‌ترین مباحث ثبت سند حسابداری صرافی و  مسئله سود و زیان عملیاتی است. به سود (زیان) حاصل شده از فعالیت اصلی یک شرکت، سود و زیان عملیاتی می گویند که غالبا مستمر هستند. لذا از سود (زیان) کلی باقی مانده،  پس از کسر مخارج عملیات یک شرکت سود یا زیان عملیاتی به دست می آید.

مخارج عملیاتی مانند هزینه کار، بهای کالای فروش رفته، استهلاک، خدماتی رفاهی، تجهیزات دفتری، هزینه تولید و اجاره می باشد.

در سود و زیان عملیاتی،  اگر سود تسعیر ارز داشته باشیم سود را تحت عنوان سایر درآمدهای عملیانی و اگر زیان تسعیر ارز شناسایی شود، زیان را در سایر هزینه های عملیاتی ثبت می کنیم.

سود و زیان غیرعملیاتی:

در هنگام کار با برنامه حسابداری صرافی، می‌بایست سود و زیان‌های غیرعملیاتی را نیز شناسایی کنید. سود و زیان غیرعملیاتی به سود یا زیانی اشاره دارد که مربوط به عملیات اصلی شرکت نباشد مانند فروش ملک، معامله در بازار سهام، سپرده‌های بانکی یا هر شکل دیگری از سرمایه‌ گذاری که مستمر نیستند.

در سود و زیان غیر عملیاتی، سود و زیان ناشی از تسعیر ارز، در قسمت سایر درآمدها و هزینه‏ های غیر عملیاتی ثبت می شود.

با عمل تسعیر ارز، شرکت ها متوجه می شوند که تغییر نرخ ارز در عملیات مالی، برایشان سود به همراه داشته است یا زیان.