سال مالی چیست و چرا اهمیت دارد؟
تفاوت سال مالی و سال تقویمی چیست؟ نرم افزار حسابداری آنلاین چه نقشی در بستن حسابها دارد؟ تغییر سال مالی چگونه انجام میشود؟ سال مالی یک بازه زمانی است که برای محاسبه و گزارش دهی سود و زیان، مالیات و الزامات مالی تعریف و به کار گرفته میشود.
این دوره دوازدهماهه میتواند همزمان با تقویم سالیانه یا بهصورت مستقل تعریف شود. آشنایی با مبانی، اصول و ابزار مناسب تحلیل سال مالی سبب میشود تا اطلاعات با نظم و دقت بیشتری وارد سیستم حسابداری و پلتفرم حسابداری مالی شده و ریسک خطاهای محاسباتی به حداقل ممکن برسد.
برای آشنایی با نکات این مفهوم مالی، ادامه مقاله سایت تخصصی حسابداری لیام را دنبال کنید.
تعریف سال مالی و کاربرد آن در برنامه حسابداری
سال مالی شرکت ها که با عناوین Fiscal Year و Financial Year نیز شناخته میشود، یک بازه زمانی 12 ماهه است که شرکتها و سازمانها آن را برای فعالیتها و تهیه صورتهای مالی مورداستفاده قرار میدهند. در دنیای حسابداری نیز این مفهوم شامل دورهای میشود که مدیران و حسابداران یک واحد تجاری وضعیت مالی آن را تحت بررسی و نظارت قرار میدهند.
همانطور که در راهنمای کامل سامانه مودیان و مقاله نحوه محاسبه مالیات حقوق به آن اشاره شد، سال مالی در شرکت ها میتواند با تقویم رسمی متفاوت باشد؛ اما در ایران بیشتر شرکتها طبق ماده 155 قانون مالیاتهای مستقیم، سال مالی را تعریف میکنند؛ یعنی سال مالی آنها از فروردینماه آغاز و تا اسفندماه همان سال پایان مییابد. البته گفتنی است که سال مالی برخی از شرکتها (مثل سال مالی شرکت های بورسی ، سال مالی شرکت های تازه تاسیس ، شرکتهای حسابداری و …) از این قاعده مستثنا بوده و این شرکتها سال مالی را بر اساس شرایط کاری خود تعریف میکنند.
انواع سال مالی در شرکت و سازمان ها
سال مالی در نرم افزار حسابداری ابری میتواند متفاوت باشد. این دوره لزوماً 12 ماهه نبوده و یا با سال شمسی یا میلادی همزمان نباشد. این که سال و دوره مالی از چه زمانی شروع و در چه زمانی خاتمه یابد، تا حد زیادی به موقعیت و نوع فعالیت شرکت بستگی دارد. سال مالی میتواند یکی از انواع چندگانه زیر باشد:
سال مالی شمسی (خورشیدی)
سال شمسی رایجترین نوع سال مالی به شمار میآید. این سال مالی از ابتدای فروردین آغاز و تا بیست و نهم اسفند همان سال به پایان میرسد. اکثر سازمانهای دولتی و شرکتهای رسمی از این سال مالی استفاده میکنند؛ چراکه، این سال با تقویم رسمی کشور و اصول مالیاتی همخوانی دارد.
سال مالی میلادی
سال مالی میلادی که بیشتر توسط شرکتهای تجاری و بینالمللی استفاده میشود، از یکم ژانویه آغاز و تا 31 دسامبر به پایان میرسد. این نوع از سال مالی برای هماهنگی با استانداردهای بینالمللی ایده آل بوده و ارتباط با شرکای خارجی را آسانتر میسازد.
سال مالی فصلی (چرخه ای)
بسته به نوع فعالیت شرکت، سال مالی فصلی به 2 دسته تقسیمبندی میشود:
- سال مالی تیر تا خرداد: که توسط هلدینگها و برخی مؤسسات مالی به کار گرفته میشود.
- سال مالی مهر تا شهریور: این سال مالی از ابتدای مهر آغاز و تا شهریور سال بعد ادامه مییابد. سال مالی مدارس غیر انتفاعی و دولتی در این دسته از سال مالی قرار میگیرد.
سال مالی 52-53 هفته ای
این سال مالی از 52 یا 53 هفته تشکیل شده و بیشتر توسط شرکتهای خردهفروشی و زنجیرهای استفاده میشود. سال مالی هفتهای، بیشترین انطباق را با چرخههای هفتگی فروش دارد.
سال مالی چه اهمیتی دارد؟
شروع سال مالی در ثبت شرکت ضوابط مشخصی دارد. از سوی دیگر، طبق منابع آموزش حسابداری ، سال مالی چند اهمیت بسیار مهم داشته که میبایست به آنها دقت داشت. این مفهوم در برآورد سود یا زیان واحد نقش مهمی داشته و در محاسبه هزینهها، درآمدهای دورهای شرکت و همچنین تهیه گزارشات تحلیلی اهمیت بسیار زیادی دارد.
برای اثبات اهمیت سال مالی میبایست اهمیت و مزایای برنامهریزی را درک کرد. یک شغل یا سازمان بدون برنامهریزی صحیح نمیتواند به چشماندازهای خود دست پیدا کند. یک برنامهریزی تجاری موفق به بررسی گزارشات درآمد، هزینه، سود و زیان و سایر اطلاعات و مقایسه آنها نیاز دارد.
ثبت حسابها، سفارشات، هزینهها، درآمدها و سایر رویدادهای مالی بر اساس یک بازه زمانی مشخص و اصولمند، سبب میشود تا یک شرکت یا سازمان بتواند تحلیل بهتری از وضعیت عملکرد خود داشته و در سالهای آتی استراتژیها بهتر و بهینهتری را برای رشد و توسعه خود در پیش بگیرد.
دوره مالی چیست و چه تفاوتی با سال مالی دارد؟
سال مالی یا همان Fiscal Year نوعی دوره مالی به حساب میآید؛ با این تفاوت که سال مالی دقیقاً یک سال کامل را شامل میشود. در طرف مقابل، دوره مالی میتواند یک بازه کوتاه مثلاً 3، 6 یا 9 ماهه) باشد. گزارشات یک دوره مالی چندماهه بیشتر در آن دسته از مشاغلی کاربرد مییابند که دارای سهامدار بوده و یا در بورس فعالیت میکنند. برای درک بهتر تفاوت سال و دوره مالی میتوان اینطور اذعان داشت که یک سال مالی خود از چندین دوره مالی تشکیل میشود.
گزارش میان دوره ای چیست و چه کاربردی دارد؟
برخی از شرکتها علاوه بر گزارشات پایان دوره، به گزارشهای مالی میاندورهای نیاز پیدا میکنند. این گزارشات برای استفادهکنندگان برونسازمانی و سرمایهگذاران کاربرد مییابند. گزارشات میاندورهای خود به 4 گروه کلی تقسیمبندی میشوند:
- گزارش سود و زیان
- گزارش سود و زیان جامع
- گردش وجوه نقد
- ترازنامه
هریک از گزارشهای چهارگانه فوق از اهمیت بالایی برخوردار بوده و معمولاً در دورههای سه، شش و نه ماهه تهیه میشوند تا در اختیار استفادهکنندگان قرار بگیرند.
تفاوت سال مالی و سال مالیاتی
یکی از مهمترین موضوعات سال مالی، تفاوت آن با سال مالیاتی است. همانطور که خواندید، سال مالی لزوماً با تقویم کشوری همتراز نمیباشد. این در حالی است که یک سال مالیاتی بر اساس بازه 12 ماهه و بر اساس مصوبات یک دولت طراحی میشود. در ایران سال مالیاتی دقیقاً با سال تقویمی آغاز میگردد.
مهمترین تفاوت سال مالی و سال مالیاتی هدف آنها است. سال مالی به منظور مدیریت مالی و مدیریت داخلی یک سازمان یا شرکت تعریف میشود؛ این در حالی است که سال مالیاتی برای اهداف قانونی و مالیاتی تنظیم و ابلاغ میشود.
نحوه بستن سال مالی در نرم افزار حسابداری ابری
برای بستن سال مالی در یک نرم افزار حسابداری تحت وب یا نرم افزار یکپارچه مالی 6 مرحله مهم را میبایست به اتمام رساند:
1 | ثبت و بررسی تراکنش در برنامه حسابداری | 4 | انتقال دادههای سود و زیان به حساب دائمی |
2 | گردآوری صورتهای مالی اولیه | 5 | تهیه ترازنامه نهایی شرکت |
3 | بستن حسابهای موقت | 6 | صدور سند افتتاحیه |
ثبت و بررسی تراکنش در نرم افزار حسابداری حرفه ای
پیش از بستن حسابها و انتقال به سال جدید، میبایست بررسی کنیم که آیا تمامی تراکنشها در طی دوره مالی به شکل صحیح ثبت شدهاند یا خیر. درواقع میبایست ابتدا هزینهها و درآمدها را ثبت کرده باشید و سپس برای تطبیق حسابها اقدام نماییم. مغایرتهای مشاهده شده در این مرحله میبایست به طور دقیق اصلاح شوند.
گردآوری صورت مالی اولیه
در این مرحله میبایست صورتهای مالی اولیه (نظیر صورت سود و زیان، ترازنامه، وجوه نقد و …) را تهیه و تکمیل کنیم.
بستن و تکمیل حساب های موقت
حسابهای موقت، اعم از حسابهای مرتبط با هزینه، درآمد، سود یا زبان میبایست در انتهای سال مالی صفر شده باشند.
انتقال داده های سودوزیان به حساب دائمی
پس از مشخص شدن سود و زبان و بسته شدن حسابهای موقت، مبلغ سود یا زیان میبایست به حسابهای دائمی منتقل شوند.
تهیه ترازنامه نهایی شرکت
پس از انجام مراحل بالا، تراز نهایی ایجاد میشود. این ترازنامه که حاوی اطلاعات مهمی همچون دارایی، بدهی، سود و … میباشد، وضعیت نهایی سال مالی شرکت را نشان میدهد.
صدور سند افتتاحیه
پس از تکمیل مراحل فوق، حسابهای دائمی (شامل سرمایه، دارایی، بدهی و …) به سال مالی جدید وارد شده و درنهایت سند افتتاحیه شرکت موردنظر صادر میگردد. حسابهای دائمی در این حالت صفر نمیشوند؛ زیرا این اطلاعات نشاندهنده وضعیت مالی مستمر شرکت یا سازمان موردنظر است.
سال مالی در نرم افزار های حسابداری قدیمی
در نرم افزارهای مالی همواره فرض بر این بوده است که باید با تغییر سال مالی همه چیز نو شود. لذا برای هر سال مالی جدید یک دیتابیس جداگانه ایجاد می کردند و تغییر سال مالی به معنای تغییر دیتابیس نرم افزار بود که این روش مشکلات زیادی را برای کاربران ایجاد کرده و می کند:
– کپی برخی اطلاعات نظیر کدینگ و اطلاعات کاربران و مشتریان به سال مالی بعد که باعث می شود تغییرات هر سال در سال دیگر اعمال نشود
– برگه های اول دوره و آخر دوره در تمام زیرسیستم ها مانند چک های اول دوره، موجود انبار اول دوره و…
– عدم امکان گزارش گیری بین سال های مالی
– ریست شدن شماره برگه ها مانند شماره فاکتورها در سال مالی جدید و مغایرت این موضوع با قانون
– و بسیاری موارد دیگر
بیشتر بخوانید: نرم افزار حسابداری مالی
ایجاد سال مالی جدید در نرم افزار لیام
برای آن که صورت های مالی سال با دقت تمام ثبت شده و در پایان سال مالی با انبوهی از خطاهای محاسباتی و سیستمی مواجه نشویم، بسیار ضروری است که از ابتدا به سراغ کاملترین نرم افزار حسابداری برویم. سیستمی که قادر باشد حسابها را با دقت ثبت و به صورت دقیق تفکیک کند. یک پلتفرم حسابداری اینترنتی حرفهای مانند سیستم حسابداری انلاین لیام قادر است تا از چند جهت ساختار مالی شرکتتان را بهبود بخشد:
- کاهش خطاهای انسانی به واسطه رابط کاربری شفاف و حرفهای
- همخوانی کامل با استانداردهای حسابداری و مالیاتی
- امکان حسابداری به روش دائمی و ادواری
- امکان سوییچ به سال مالی میلادی
- کدینگ حسابداری چند سطحی و شناور
- ماژولهای حسابداری پیشرفته و یکپارچه
- ایجاد دسترسی از راه دور به اطلاعات مالی
- قابلیت سفارشیسازی بر اساس حرفه شغلی
- قابلیت تعریف کاربری و تعیین میزان دسترسی
یکی از بزرگترین مزیتهای نرم افزار ابری لیام این است که اطلاعات تمام سالهای مالی را به صورت پیوسته و یکپارچه نشان میدهد؛ یعنی کاربر میتواند بدون فوت وقت، به ریز اطلاعات تمامی سالهای مالی دسترسی یابد. از آنجایی که طراحی این سیستم از نوع بیگ دیتا است، با بالا رفتن حجم اسناد و دادهها، سرعت رابط کاربری کاهش نیافته و کاربر با مشکل مواجه نمیشود.
تفاوت سال مالی در نرم افزار حسابداری لیام
در نرم افزار حسابداری ابری لیام سال مالی فقط مربوط به ماژول حسابداری است. یعنی مانند همه نرم افزارهای مالی و به لحاظ الزام قانونی در نرم افزار حسابداری لیام نیز سال مالی در نظر گرفته شده است ولی کاربری آن محدود به ماژول حسابداری است و در ماژول های دیگر مانند نقدبانک، انبار، بازرگانی ، تولید تمام اطلاعات ثبت شده در سیستم صرف نظر از سال مالی قابل مشاهده و استفاده است.
استفاده از این روش همه مشکلات عنوان شده در روش های قبلی را برطرف کرده است. و شما می توانید بدون درگیر شدن با موضوع سال مالی گزارشات فروش ، چکها، موجودی انبار و … در هر بازه زمانی که مایل هستید تهیه نمایید.
سخن نهایی
سال مالی یا Financial Year یکی از مهمترین اساسها و زیربناهای فرآیند حسابداری است. درواقع، بدون بهکارگیری یک بازه زمانی مشخص در سیستم حسابداری، نمیتوان عملکرد یک شرکت را بهدرستی موردسنجش قرار داد. شرکتها بسته به نوع فعالیتشان انواع مختلفی از دورههای مالی را مورداستفاده قرار میدهند.
یک دورهها میتوانند بهصورت هفتگی، فصلی، میلادی یا شمسی و بر اساس سال مالیاتی تعریف شوند.
نرم افزار ابری حسابداری لیام، امکان تعریف سال مالی را در اختیارتان قرار داده و امکان سوییچ به تقویم میلادی را نیز فراهم ساخته است. شما میتوانید در این سیستم حسابداری پیشرفته، اطلاعاتتان را بهصورت ابری و کاملاً امن ثبت کرده و از آنها بهصورت لحظهای گزارشگیری کنید. ما در لیام امکاناتی را تعبیه ساختهایم که نظیر آن در هیچ سیستم حسابداری یکپارچه دیگری وجود ندارد. هماکنون میتوانید به منظور مشاهده امکانات حرفهای نرم افزار حسابداری تحت وب لیام، وارد نسخه دموی رایگان آن شوید.
نویسنده : نیما مهاجر
کپی رایتر لیام
