حسابداری درصد پیشرفت کار چیست؟
درصد پیشرفت کار بهتر است یا کار تکمیل شده؟ نرم افزار حسابداری آنلاین چگونه به انجام این عملیات کمک میکند؟ کسبوکارهای پیمانکاری اعم از پیمانکاران ساختمانسازی، جادهسازی، تأسیسات و … برای برآورد و محاسبه وضعیت پروژه و سطح درآمد خود به روشهای مختلفی متوسل میشوند، که روش درصد پیشرفت کار (روش کار تکمیل شده) و روش شناخت درآمد به میزان مخارج قابل بازیافت، مهمترین آنها را تشکیل میدهند.
یکی از این روشها که کارآمدی خود را به خوبی اثبات ساخته است، محاسبه درصد پیشرفت کار میباشد. این روش تابع قواعد و ضوابط خاصی بوده و نکات بسیار مهمی دارد. در اینجا با 0 تا 100 حسابداری درصد پیشرفت کار و تفاوتهای آن آشنا خواهید شد.
پیمانکاری و ماهیت مشاغل پیمانکاری
پیش از آن که به سراغ حسابداری درصد پیشرفت کار برویم، بسیار مهم است که با ماهیت مشاغل پیمانکاری، نحوه عقد قرارداد و محاسبات رایج آن آشنا شویم. مشاغل پیمانکاری، آن دسته از کسبوکارهایی هستند که از طریق تأمین نیروی کار، نیروی متخصص و گاها تأمین مصالح موردنیاز پروژهها، با کارفرمایان مربوطه قرارداد بسته و وارد فاز عملیاتی میشوند.
فرآیند همکاری در قالب پیمانکاری از جزئیات فنی بسیار زیادی برخوردار است. این پروسه میتواند از مناقصه و درخواست همکاری آغاز شده و تا تحویل قطعی پروژه ادامه یابد. این مهم میتواند در قالب انواع قراردادهای قیمت ثابت، قیمت متغیر، قرارداد کلید در دست پیمانکاری، هزینه به علاوه، مشارکت در سود، قرارداد فاز به فاز، مشارکت در تولید، پیمانکاری با ضمانت اجرایی و سایر قراردادها رخ دهد.
پروژههای پیمانکاری از طیف گسترهای برخوردار هستند. سدسازی، ساختمانسازی، راهسازی، پروژههای مکانیکی، پروژههای آی تی و پروژههای پتروشیمی، از رایجترین پروژههای پیمانکاری به شمار میآیند. این فعالیتها میتوانند در قالب پروژههای خصوصی یا دولتی عملیاتی شده و در نرم افزار حسابداری پیمانکاری ثبت و مستند شوند.
حسابداری پیمانکاری چیست و چگونه انجام می شود؟
شرکتهای پیمانکاری موفق، اصولاً چندین پروژه متفاوت را دنبال میکنند که هریک از این پروژهها خود مراحل مهمی نظیر شرکت در مناقصه، تهیه مصالح، اجرای عملیات، تسویهحساب و … را شامل میشوند.
رسیدگی به امور مالی این شرکتها نیاز به دانش و مهارت داشته و حسابداران این شرکتها میبایست ضمن استفاده از برنامه حسابداری مناسب مانند نرم افزار حسابداری ابری با مراحل و وظایف متداول آن آشنا باشند. مواردی مانند شناسایی درآمد، تفکیک هزینههای پیمانکاری، تطابق هزینه و درآمد، محاسبه بهای تمام شده، تعیین بودجه، محاسبه سود و زیان، ثبت دارایی و سرمایه، ثبت تسویهحسابها، بستن حسابها و تهیه گردش مالی، ازجمله مهمترین اموری هستند که در حسابداری شرکت پیمانکاری میبایست انجام پذیرد.
مراحل حسابداری شرکت های پیمانکاری در یک نگاه
1 | طرح مناقصه یا دعوت از پیمانکاران | 4 | دریافت پیشپرداخت |
2 | شرکت پیمانکاران در طرح | 5 | اجرای عملیات توافق شده |
3 | انعقاد قرارداد میان کارفرما و پیمانکار | 6 | تحویل پروژه به کارفرما |


عبارات و اصطلاحات متداول حسابداری پیمانکاری
آشنایی با تعاریف و اصطلاحات متداول حسابداری پیمانکاری، محاسبه درصد پیشرفت کار را تسهیل میسازد؛ از این رو، در ادامه چند مورد از این تعاریف را به طور خلاصه شرح میدهیم:
- کارفرما: عبارت است از اشخاص حقیقی یا حقوقی که عملیات یا پروژههایی را به جهت اجرا و توسعه به سایر اشخاص واگذار میکنند.
- پیمانکار: اشخاص حقیقی یا حقوقی که این عملیات یا پروژهها را اجرایی ساخته و در طرف دیگر قرارداد قرار میگیرند.
- قرارداد پیمانکاری: انواع قراردادهای رایج میان کارفرما و پیمانکاران (قرارداد قیمت ثابت، قیمت متغیر، هزینه به اضافه درصد سود، تهاطر و …)
- صورت وضعیتها: آن دسته از صورتحسابها که وضعیت عملیاتهای انجام شده را از ابتدای کار تا تاریخ مشخص بهصورت انباشته نشان داده و به صورت گزارش ادواری برای کارفرمایان ارسال میگردند.
- پیمان در جریان پیشرفت کار: عبارت است از حسابی که برای انباشت و مستندسازی مخارج ساخت پروژه مورداستفاده قرار میگیرد.
- کارگاه: اراضی و اماکنی که در پروژهها در آنجا اجرا و پیادهسازی میشود.
اصول شناسایی درآمد قراردادهای پیمانکاری
در عملیات حسابداری قراردادهای پیمانکاری، 4 موضوع اصلی وجود دارد:
- شناسایی ابزار و نرم افزار حسابداری شرکت پیمانکاری
- چگونگی شناسایی، تخصیص و ثبت هزینههای پروژه
- تکمیل پیمان و هزینهیابی پیمان
- چگونگی شناسایی و محاسبه درآمد حاصل از قراردادها و محاسبه سود و زیان ناشی از آنها
کلیدیترین موضوع در اینجا، شناسایی و محاسبه درآمد قراردادهای پیمانکاری است. این عملیات با 2 روش استاندارد، یعنی روش تکمیل کار و روش درصد پیشرفت کار انجام میپذیرد که هریک از آنها تابع اصول و مراحل خاصی هستند. در ادامه با این روشها بیشتر آشنا خواهید شد.


روش 1: روش تکمیل کار
این روش هنگامی مورداستفاده حسابداران و مدیران مالی قرار میگیرد که بخش قابل توجهی از پروژه مربوطه پایان یافته و مخارج و بودجه باقیمانده برای تکمیل کار غیرقابل توجه باشد.
مزیت مهم این روش آن است که اندازهگیریهای بهکاررفته در این روش بر مبنای نتایج ملموس و حقیقی بوده و ارقام بهدستآمده در آن نیز برآوردی نمیباشد. نکته قابل ذکر درباره روش تکمیل کار این است که این روش تنها نتایج پیمانها را در دوره مالی منعکس میکند و این روش عملکرد شرکت را بهطور دقیق ارزیابی نمیکند. همین امر سبب میشود که در استاندارد شماره 9، این روش پذیرفته نباشد.
روش 2: روش پیشرفت کار
روش محسابه درصد پیشرفت کار یکی از بهترین ابزارها و استدلالها برای شناسایی درآمد شرکتهای پیمانکاری به شمار میآید؛ چراکه این روش برای وصول درآمد شواهد کافی ارائه داده و میتواند سود را به صورت دقیقتری اندازهگیری کند.
بهطورکلی، در این روش درصد درآمد، هزینه و میزان سود ناخالص به تدریج قابل شناسایی و رهگیری میشود. در این روش چنانچه برآورد مخارج بهصورت معقولانه قابل انجام باشد، شناسایی سود ناخالص پیمان به ترتیب زیر انجامپذیر خواهد بود.
فرمول درصد پیشرفت کار در برنامه حسابداری آنلاین
فرمول محاسبه درصد تکمیل تا تاریخ ترازنامه عبارت است از مخارج انجام شده انباشته تقسیم بر مخارج برآوردی برای تکمیل پیمان + مخارج انجام شده انباشته.
از طریق بهکارگیری فرمول مذکور و کسر درآمدهای شناساییشده در دورههای قبل، میزان درآمد تحقق یافته در دوره جاری به دست میآید. برای محاسبه دقیقتر پیشرفت کار میبایست با مبانی و تعاریف زیر نیز آشنا بود.
1 | اجرای افزار مدیریت مالی آنلاین | 5 | محاسبه میزان پیشرفت کار |
2 | محاسبه کل درآمد یا مبلغ قرارداد | 6 | محاسبه سطح درآمد دوره جاری |
3 | برآورد کل هزینههای قرارداد | 7 | برآورد هزینههای دوره جاری |
4 | برآورد کل سود ناخالص قرارداد پیمانکاری | 8 | برآورد سود دوره جاری |
اجرای نرم افزار مدیریت مالی آنلاین
محاسبه پیشرفت کار، به ابزار و سیستم حسابداری دقیق مانند برنامه حسابداری ابری و برنامه حسابداری تحت وب نیاز دارد.
یک نرم افزار تحت وب جامع مانند نرم افزار ابری حسابدار لیام از طریق ارائه کدینگ ویژه حسابداری پیمانکاری، ماژولهای یکپارچه و ارائه دسترسی نامحدود فرآیند حسابداری پیمانکاری را تسهیل بخشیده و ریسک خطاهای محاسباتی را به حداقل میرساند.
محاسبه کل درآمد یا مبلغ قرارداد
برای محاسبه کل درآمد یا مبلغ پیمان میبایست پارامترهایی مانند مبلغ اولیه پیمان، مبلغ اقدامات جدید، تغییر مقادیر کل، وجه مورد مطالبه شرکت و جریمه تأخیر را مدنظر قرار داد.
برآورد کل هزینه های قرارداد
هزینه پیمان عبارت است از: باقی مانده هزینه های لازم برای تکمیل پیمان + هزینههای واقعی
برآورد کل سود ناخالص قرارداد
کل سود ناخالص قرارداد عبارت است از: تمام هزینههای برآوردی پیمان منهای درآمد یا مبلغ کل پیمان
محاسبه پیشرفت کار
عبارت است از برآورد کل مخارج پیمان + مخارج واقعی انجام شده
محاسبه سطح درآمد دوره جاری
سطح درآمد دوره جاری از طریق تفریق درآمد شناساییشده پیمان در دورههای قبل و درصد پیشرفت کار و ضرب آنها در کل درآمد برآوردی به دست میآید.
هزینه دوره جاری قرارداد
هزینه دوره جاری از تفریق هزینههای شناسایی شده پیمان در دورههای قبل و درد پیشرفت کار و ضرب آنها در کل هزینه برآوردی پیمان به دست میآید.
سود ناخالص دوره جاری
برای محاسبه این پارامتر نیز میبایست هزینههای دوره جاری پیمان را از درآمد دوره جاری پیمان کسر کنید.


نمونه مثال محاسبه درصد پیشرفت کار
در این قسمت از مقاله نرم افزار ابری لیام کاربردیترین مثال محاسبه درصد پیشرفت کار را مشاهده خواهید کرد. تصور کنید شرکت X قراردادی را با مبلغ 100000 تومان در سال 1400 منعقد میکند و سپس به موجب این قرارداد، در سال 1403 اطلاعات زیر به دست میآید.
سال | مخارج دوره | مخارج برآوردی تا پایان کار | صورت وضعیت تأیید شده |
1400 | 20000 تومان | 60000 تومان | 15000 تومان |
1401 | 25000 تومان | 40000 تومان | 40000 تومان |
1402 | 30000 تومان | 12000 تومان | 68000 تومان |
1403 | 10000 تومان | – | 100000 تومان |
براساس این جدول، کل درآمد یا مبلغ اولیه قرارداد برابر با 100000 تومان است. سایر پارامترهای قابل استخراج از این جدول به شرح زیر هستند:
- کل هزینههای سال 1400 این شرکت: باقی مانده هزینههای تکمیل پیمان + هزینههای واقعی (60000+20000=80000)
- کل سود ناخالص برآوردی در سال 1400: کل هزینههای برآوردی منهای درآمد یا مبلغ کل قرارداد (100000-80000=20000)
- درصد پیشرفت کار سال 1400: کل مخارج برآوردی قرارداد تقسیم بر مخارج واقعی انجام شده (20000÷80000=25%)
- درآمد دوره جاری سال 1400: درآمد شناسایی شده دورههای قبل منهای درصد پیشرفت کار ضرب در کل درآمد برآوردی= (100000*%25) -0 =25000
- هزینه دوره جاری پیمان سال 1400: هزینههای شناسایی شده پیمان منهای درصد پیشرفت کار ضرب در کل هزینههای برآوردی= (80000*%25) – 0 = 20000
- سود ناخالص سال 1400: هزینه دوره جاری قرارداد منهای درآمد دوره جاری پیمان (25000-20000=5000)
نکات نهایی محاسبه درصد پیشرفت کار
حسابداری پیمانکاری و حسابداری درصد پیشرفت کار به مهارت، دانش و تخصص نیاز دارد.
به عنوان یک حسابدار یا مدیر مالی شرکت پیمانکاری میبایست اطلاعاتتان را در خصوص چرخه حسابداری پیمانکاری، قراردادهای پیمانکاری و محاسبات رایج پیمانکاری مانند درصد پیشرفت کار ارتقا دهید. برخی از کلیدیترین اطلاعات این حوزه، در ویدئوها و دورههای آموزشی و سایر صفحات لیام موجود هستند.
نکته مهم بعدی در حسابداری پیمانکاری و محاسبه درصد پیشرفت کار، استفاده از ابزار و سیستم مناسب استانداردهای حسابداری پیمانکاری است. واقعیت این است که نسخههای قدیمی و ویندوزی نرم افزارهای حسابداری دیگر پاسخگوی نیازهای شرکتهای کنونی نبوده و این سیستمها خطاهای محاسباتی و جرایم متعددی را به شرکتها وارد میکنند.
برنامه حسابداری انتخابی شما میبایست از کدینگ ویژه حسابداری پیمانکاری، کدینگ شناور و رابط کاربری شفاف برخوردار بوده و از سرعت و دقت پردازش بالایی برخوردار باشد. نرم افزار حسابداری تحت وب لیام با علم بر دغدغهها و نیازهای شغلی شما، یک سیستم جامع، ایمن و همه کاره را توسعه داده است.
این نرم افزار آنلاین حسابداری از 6 ماژول قدرتمند حسابداری، انبارداری، بازرگانی، خزانهداری، تولید و حقوق دستمزد برخوردار بوده و به 30 قابلیت کاربردی و تکمیلی دیگر (مانند مکاتبات سازمانی پیشرفته) مجهز میباشد.
مهمترین وجه تمایز این پلتفرم حسابداری اینترنتی نیز ارائه خدمات بر روی بستر سرورهای ابری میباشد. این قابلیت سیستم حسابداری انلاین لیام، فرآیند حسابداری را دقیقتر، بهینهتر و بیدردسرتر از همیشه ساخته است. نرم افزار حسابداری حرفه ای لیام هیچ محدودیتی از لحاظ دسترسی نداشته و امکان تعریف کاربران متعدد را در اختیارتان قرار میدهد.
این سیستم امکان حسابداری در خانه را فراهم ساخته و لزوم حضور پیوسته در دفتر کار را از بین میبرد. برای آشنایی بیشتر با ویژگیها و قابلیتهای نرم افزار تحت وب حسابداری لیام دموی رایگان آن را دریافت کرده و یا به سایر مقالات آموزشی ما مراجعه کنید.


سخن نهایی
حسابداری درصد پیشرفت کار، به مدیران مالی و حسابداران پیمانکاری کمک میکند تا درک بهتری از وضعیت سود و زیان و درآمد داشته باشند.
اغلب قراردادهای پیمانکاری به صورتی منعقد میشوند که محاسبه بهای تمام شده و درصد پیشرفت کار را در ابتدا و میانه کار دشوار میسازند. از این رو، بسیار مهم است که با ویژگیها و بندهای رایج انواع قراردادهای پیمانکاری آشنا باشید و قراردادهایی را به امضا برسانید که این عملیات را تسهیل سازد.
علاوه بر این، بهکارگیری یک اپلیکیشن حسابداری مالی مدرن مانند نرم افزار حسابداری آنلاین لیام به شما کمک خواهد کرد تا اطلاعات مالی را با دقت ثبت و مستندسازی کرده و در کسری از زمان آنها را گزارشگیری کنید.
لیام به عنوان بهترین نرم افزار حسابداری پیمانکاری و پرکاربردترین نرم افزار حسابداری ابری، تمام ابزارها و پارامترهای موردنیاز شما را پیشبینی و در قالب یک پکیج ویژه گردآوری ساخته است. هماکنون به دموی رایگان لیام وارد شده و امکانات متنوع آن را بررسی کنید. و در نهایت قبل از هر انتخاب چالش ها و راهکارهای حسابداری پیمانکاری راحتما بدانید .


نویسنده : نیما مهاجر
کپی رایتر لیام








