ضایعات تولیدی چیست؟ ضایعات چند نوع هستند؟ چگونه ضایعات تولید را شناسایی کنیم؟
بهترین نرم افزار حسابداری تولیدی و نرم افزار حسابداری آنلاین برای شناسایی ضایعات کدام است؟
ضایعات تولید و انبار یکی از حساسترین مباحث حوزه تولید به شمار میآید. این مبحث موردتوجه بسیاری از کارفرمایان و مدیران مالی تولیدی قرار میگیرد؛ چراکه، بسیاری از شرکتها و واحدهای تولیدی موفق به واسطه شناسایی و محاسبه دقیق ضایعات میتوانند به استراتژیهای مناسبی در جهت نحوه کاهش ضایعات دست پیدا کنند و حتی از ضایعات، درآمد ایجاد کنند.
ما در این مقاله کاربردی، انواع ضایعات را موردبررسی تحلیل قرار داده و اصول و ترفندهای محاسبه آن را در اختیارتان قرار میدهیم.
ضایعات تولید چیست و چرا اهمیت دارد؟
پیش از آن که به نحوه حسابداری پرداخته و نرم افزار حسابداری ابری مناسب مدیریت ضایعات را معرفی کنیم، لازم است تا با تعریف و اهمیت ضایعات تولید آشنا شویم.
ضایعات موادی هستند که در پروسه تولید به دلایل گوناگون از بین رفته یا به دلیل معیوب بودن قابلیت استفاده و فروش مستقیم ندارند. این ضایعات به انواع جامع، مایع یا گاز تقسیمبندی شده و اغلب بر اثر عوامل مختلفی همچون نقص و فساد مواد اولیه، خطاهای انسانی، مشکل در خط تولید، مشکل در ماشینآلات تولید، مشکل در انبارداری و جابجایی و … ایجاد میشوند.
این خروجیها میتوانند تأثیر منفی بر هزینه، درآمد و حتی سود و زیان واحدهای تولید و صنعتی داشته باشند.
برخی از ضایعات در طی پروسههای خاص قابلفروش هستند و میتوانند بخشی از هزینههای ایجادشده را جبران کنند؛ اما بخش قابل توجه ضایعات غیرقابل فروش هستند. همین مسئله سبب میشود تا حسابداری ضایعات به یک موضوع بسیار مهم مبدل شود. حسابداری ضایعات یک واحد تولیدی شامل مراحل مشخصی است. این مراحل شامل شناسایی، ارزیابی، ثبت و تهیه گزارش در برنامه حسابداری حرفهای مانند نرم افزار حسابداری تحت وب میشوند.
آشنایی با انواع ضایعات
همانطور که منابع آموزش حسابداری و مقالات همه چیز درباره حسابداری به آن اشاره داشتهاند، ضایعات واحدهای تولیدی از 2 جهت قابل تقسیمبندی هستند. این خروجیها از نظر اصلاح و ارزش به 2 دسته قابل اصلاح و غیرقابل اصلاح و از نظر ماهیت به 2 نوع عادی و غیرعادی قابل تقسیمبندی هستند. در ادامه با ویژگیها و معیارهای شناسایی و ثبت این ضایعات آشنا خواهید شد.
ضایعات قابل اصلاح تولیدی
ضایعات قابل اصلاح، آن دسته از خروجیهایی هستند که پس از ایجاد ضایعه قابلیت بازیابی یا اصلاح آنها وجود دارد. این خروجیهای تولید از طریق تعمیر، اصلاح، تولید مجدد یا استفاده دوباره به مواد قابل استفاده مبدل میشوند. این ضایعات هزینهساز هستند؛ اما از آنجایی که قابل بازگردانی به چرخه تولید و فروش هستند، تا اندازهای جبرانپذیر هستند. مهمترین ویژگیهای این خروجیها عبارتند از:
- ایجاد هزینه برای اصلاح و بازیابی
- ایجاد دوبارهکاری و افزایش مدت تولید
- وارد کردن هزینه اصلاح به هزینه تولید
- تغییر هزینههای ثبت شده در برنامه حسابداری آنلاین
ضایعات غیرقابل اصلاح تولیدی
این دسته از ضایعات برخلاف نوع اول قابل بازیابی یا تعمیر نیستند و نمیتوان آنها را مجدداً به چرخه تولید یا فروش وارد ساخت.
این خروجیها دارای کیفیت پایین، آسیبهای جبرانناپذیر یا نقصهای غیرقابل اصلاح هستند. ضایعات غیرقابل اصلاح معمولاً غیرقابلپیشبینی بوده و میتوانند هزینه تولید را به طور مستقیم افزایش دهند. بهطورکلی، ضایعات غیرقابل اصلاح از 4 ویژگی برخوردار هستند:
- عدم قابلیت بازیابی و استفاده مجدد
- تأثیر منفی بر هزینه تولید و افزایش بهای تمام شده
- نیاز به حذف از چرخه تولید
- نیاز به ثبت و تحلیل در نرم افزار مالی تولیدی
ضایعات عادی تولید
ضایعات عادی تولیدی اصولاً در فرآیند تولید پیشبینی پذیر هستند؛ چراکه در چرخه تولید به طور طبیعی اتفاق افتاده و بهطورمعمول رخ میدهند.
این خروجیها از نظر واحدهای تولیدی طبیعی و قابلقبول بوده و به 2 دسته قابل فروش و هم غیرقابل فروش تقسیم میشوند. مهمترین نکته ضایعات عادی که هر حسابدار تولیدی میبایست به آن اشراف داشته باشد این است که واحدهای تولیدی و صنعتی این ضایعات را قابل قبول دانسته و در بهای تمام شده خود لحاظ میکنند.
ازاینرو، بسیار ضروری است که برای تهیه گزارشات مالی و ارائه پیشبینی از وضعیت سود و زیان این هزینهها را با دقت در سیستم حسابداری انلاین و نرم افزار حسابداری حرفه ای ثبت کنید. نرم افزارهای تحت وب حرفهای نظیر نرم افزار آنلاین حسابداری لیام ، به واسطه ماژول تولید پیشرفته و هدفمند، امکان ثبت این هزینهها را فراهم ساخته و بهای تمام شده را با احتساب ضایعات یا بدون آن، محاسبه میکنند.
ضایعات غیرعادی تولید
ضایعات غیرعادی تولیدی، برخلاف نوع اول قابل پیشبینی نیستند؛ چراکه این ضایعات بر اثر شرایط عادی تولید به وجود نمیآیند. این ضایعات معمولاً خارج از فرآیند طبیعی تولید و یا بر اثر عوامل پیشبینی ناپذیر ایجاد میشوند.
به طور مثال این ضایعات بر اثر خرابی ماشینآلات، خطاهای انسانی، حملونقل و نگهداری و سایر عوامل مشابه رخ میدهند. در حسابداری تولیدی و ثبت نرم افزار حسابداری تولیدی آنلاین ، این خروجیها بهعنوان هزینههای غیرعادی و غیرمنتظره تلقی میشوند و با چند ویژگی مشخص شناسایی میشوند:
- غیرمنتظره و غیرقابلپیشبینی
- خارج از چرخه طبیعی تولید
- ایجاد هزینههای غیرمنتظره
- افزایش مستقیم بهای تمام شده
- ثبت بهعنوان هزینههای استثنایی (ثبت مجزا در برنامه حسابداری تولیدی یا اکسل بهای تمام شده تولیدی پروژه حسابداری شرکت های تولیدی )
ضایعات و زائدات چه تفاوتی دارند؟
ضایعات و زائدات تولید ازجمله مهمترین مباحث مهم حسابداری تولیدی محسوب میشوند و این 2 مبحث در آموزش حسابداری شرکتهای تولیدی از اهمیت ویژهای برخوردار هستند. این 2 مفهوم با یکدیگر مرتبط هستند؛ اما تعریف متفاوتی دارند. ضایعات تولیدی، آن دسته از خروجیهایی هستند که در فرآیند تولید یا نگهداری دچار آسیب یا نقص شده و بسته به نوع و میزان آسیب به 2 گروه تجدید پذیر و تجدید ناپذیر تقسیمبندی میشوند.
در طرف مقابل، زائدات تولیدی، آن دسته از موادی هستند که پس از فرآیند تولید باقی مانده و همچنان دارای ارزش اقتصادی هستند. این باقیماندهها که همچنان قابلیت استفاده یا فروش دارند، هزینه مازادی را به واحد تولید تحمیل نمیکنند. به طور مثال، برادههای چوب در واحدهای نجاری و باقیماندههای فلزی ناشی از برشکاری در صنایع فلزی، در دسته زائدات تولید قرار میگیرند.
تأثیر ضایعات بر بهای تمام شده کالا
ضایعات مختلف، اعم از ضایعات عادی و غیرعادی بر روی قیمت تمام شده محصول تأثیر مستقیم دارند. از نظر کارشناسان سایت تخصصی حسابداری لیام و منابع جامع آموزش حسابداری، این خروجیها میبایست حتماً در محاسبه بهای تمام شده کالاها لحاظ شوند تا بتوان در دورههای بعدی تولید آنها را پیشبینی کرده و کالاهای نهایی بهدرستی قیمتگذاری شوند.
برای آن که درک بهتری از بهای تمام شده تولید داشته باشید میبایست به مقاله 0 تا 100 حسابداری بهای تمام شده مراجعه کنید؛ چراکه، این عملیات نقشی کلیدی در تعیین استراتژیهای فروش داشته و سودآوری یک شرکت را تحت تأثیر قرار میدهد.
راز کنترل ضایعات در حسابداری تولیدی
با کنترل اصولمند ضایعات تولیدی میتوانیم هزینههای تحمیلی ضایعات را به حداقل رسانده و چرخه تولید و فروش را بهینه سازیم. ما در اینجا کلیدیترین نکات کنترل هزینه ضایعات را در اختیارتان قرار میدهیم:
کنترل با تکنولوژی مناسب ( نرم افزار حسابداری تولیدی تحت )
فناوریهای نوین حوزه حسابداری نظیر برنامه حسابداری تحت وب لیام به بهرهوری واحدهای تولیدی کمک شایانی کردهاند. این فناوریها از طریق ثبت دقیق و فوری هزینههای تولید و هزینههای سربار و تفکیک هزینه ضایعات تولید، اطلاعات عمیقتر و جامعتری را در اختیار مدیران قرار میدهند. در اختیار داشتن این اطلاعات به کاهش هزینههای تولید آتی کمک بسزایی کرده و مدیریت ضایعات را تسهیل میبخشد.
نرم افزار تحت وب لیام، بهعنوان کاملترین نرم افزار حسابداری تولیدی با ارائه ماژولهای یکپارچه، قیمتگذاری اصولی محصولات را میسر ساخته و به اتخاذ استراتژیهای فروش موفق، کمک بسزایی میکند. برای درک بهتر قابلیتهای نرم افزار حسابداری تولیدی لیام ، نسخه آزمایشی نرم افزار حسابداری مذکور را به رایگان دریافت کنید.
مدیریت موجودی و ممیزی کاهش ضایعات
مقدار مناسب موجودی مواد اولیه را کنترل و پیشبینی کرده و مواد خام منقضیشونده و مواد خطرناک موجود در انبار را کاهش دهید. این استراتژی ضایعات تولید را کاهش داده و خطر ازبین رفتن مواد و محصولات اولیه و محصولات نهایی را به حداقل میرساند.
درواقع شما میبایست تنها مواد موردنیاز برای تولید و پاسخگویی به تقاضا را تهیه و تأمین کنید. از خریدهای مازاد اجتناب ورزیده و بر اساس دیتاهای فروش قبلی، مواد اولیه را شارژ کنید. به منظور کنترل ضایعات، بازرسیهای هدفمندی را برنامهریزی کنید.
این بازرسیها میتوانند مواد اولیه و انبار، تجهیزات تولید و پرسنل واحدهای مرتبط با تولید را شامل شوند. با کمک این بازرسیها میتوانید به چند هدف دست پیدا کنید:
- بازرسی کیفی از وضعیت انبار و مواد اولیه
- مغایرت گیری اسناد انبارداری و موجودی واقعی
- کشف تجهیزات فرسوده و نیازمند به تعمیر
- نحوه تعامل پرسنل با تجهیزات تولید
آموزش و فرهنگ سازی صحیح برای کارکنان
به منظور کاهش ضایعات تولیدی و تعدیل بهای تمام شده، میبایست برنامههای هدفمندی برای آموزش کارکنان بخش تولید و انبار شرکت خود داشته باشید.
این کارکنان میبایست در خصوص چگونگی ثبت و نگهداری مواد اولیه و نحوه کار کردن با تجهیزات شرکت آموزشهای لازم را ببینند و خود را نسبت به حفاظت از این موارد مسئول ببینند.
کشف منابع اصلی ضایعات
همواره به زنجیره تأمین، مواد، هزینههای جابجایی و پرسنل واحد تولیدی خود توجه داشته باشید. سعی کنید تا الگوها و منابع اصلی تولید ضایعات را شناسایی کرده و برای کاهش آنها استراتژیهای مناسبی طراحی کنید.
این ضایعات میتوانند ناشی از سهلانگاری کارکنان، نحوه کارکرد با تجهیزات، نحوه حملونقل یا نگهداری کالاها و مواد اولیه و … رخ بدهند. لذا به منظور داشتن اطلاعات دقیقتر، بهتر است منابع ایجاد این ضایعات را طبقهبندی کنید.
بازیابی، مرتب سازی و استفاده صحیح
تکنیکهای مشخص و مؤثری همچون فیلتراسیون، الکترولیز سانتریفیوژ و سایر روشهای کارآمد را برای بازیابی ضایعات مورداستفاده قرار دهید. روشهای بازیافت به طور بهخصوص برای مواد تجدید پذیر مانند کاغذ، فلز، چوب، پارچه، و … کاربرد مؤثری داشته و به کاهش هزینههای ناشی از ضایعات و زائدات کمک شایانی میکنند.
برای تحقق این استراتژی لازم است تا از ظروف و سطلهای زباله مخصوص استفاده کرده و ضایعات و زائدات را بهصورت تفکیکی جمعآوری کنید. این ظروف درنهایت اندازهگیری و محاسبه وزن ضایعات را میسر ساخته و به ثبت این اطلاعات در نرم افزار مدیریت مالی آنلاین کمک میکنند.
نرم افزار تحت وب حسابداری جامع و نرم افزار حسابداری برای شرکت تولیدی امکان ثبت ضایعات بر مبنای واحدهای اندازهگیری گوناگون را در اختیارتان قرار میدهند.
کاهش زمان لید تایم با استراتژی های مناسب
استراتژیهای مناسب در جهت تغییر، مانند بهکارگیری بهترین نرم افزار حسابداری بهای تمام شده و بهبود زیرساختهای فناوری اطلاعات ، میتواند بر روی چرخه فروش، زمان تولید و تحویل تأثیر مستقیم بگذارد.
سرمایهگذاری اصولمند بر روی بخش فناوری و بخش تولید میتواند ضایعات تولید را به حداقل رسانده و یا حداقل پیشبینی پذیر کند. نسل جدید برنامه حسابداری ابری (مانند پلتفرم حسابداری اینترنتی لیام ) ضمن بهبود چرخه تولید و محاسبه دقیق بهای تمام شده، سایر مراحل مدیریت مالی شرکتهای تولیدی را نیز بهینه میسازد:
- ثبت و پردازش سفارشات مشتریان به روشهای مختلف ( آنلاین و آفلاین)
- ارائه 6 ماژول حسابداری در یک میز کار
- اطلاعات یکپارچه در ماژولهای تولید، بازرگانی، حسابداری، خزانه داری و …
- مغایرت گیری فوری از اسناد مالی و حسابداری
- قیمتگذاری اصولی بر اساس بهای تمام شده دقیق
- محاسبه دقیق حقوق و دستمزد کارکنان تولید و فروش (ثبت و محاسبه پورسانت شرطی ، پورسانت پلکانی و …)
حسابداری ضایعات چیست و چگونه انجام می شود؟
ثبت ضایعات تولید در نرم افزار حسابداری تولید تابع اصول مشخصی است. پیش از محاسبه ضایعات و ثبت آنها میبایست به عواملی مهمی مانند ارزش ضایعات، ارزش فروش و مقطع بروز ضایعه توجه داشته باشید.
همچنین لازم است تا بهعنوان یک حسابدار تولیدی با اصطلاحات، تعاریف و نحوه تفکیک این ضایعات آشنا بوده و برای ثبت و طبقهبندی آنها از ابزارهای حرفهای نظیر نرم افزار حسابداری تولیدی ابری لیام بهرهبرداری کنید. در ادامه این اصطلاحات رایج را معرفی ساخته و نحوه ثبت آنها در نرم افزار ابری حسابداری را شرح میدهیم.
ارزش ضایعات در تولیدی
ارزش ضایعات مقدار وجهی است که از فروش ضایعات به دست میآید. این ارزش میتواند به مواردی مانند قیمت بازار، تقاضای بازار، قیمت تمام شده، هزینه مواد اولیه و بسیاری از موارد دیگر بستگی داشته باشد.
ارزشی که برای ضایعات تعیین میشود، نقش مهمی در میزان سود و زیان شرکت دارد. به طور مثال، چنانچه یک واحد تولیدی بتواند ضایعات را با قیمت بالایی به فروش برساند و این قیمت از هزینه ایجاد شده بیشتر باشد، شرکت به درآمد میرسد. در حالت مقابل، چنانچه ضایعات با قیمت پایین و منفی به فروش برسد، سود شرکت کاهش مییابد.
بهای تمام شده ناشی از ضایعات
بهای تمام شده عبارت است از مقدار هزینهای که برای تولید کالا بهصورت مستقیم و غیرمستقیم مصرف میشود. بهای تمام شده در اپلیکیشن حسابداری مالی با استفاده از روشهای مختلفی محاسبه میشود.
این روشها عبارت از روش هزینههای تولید، هزینه مواد اولیه، هزینههای عادی و غیرعادی و … هستند که هریک از آنها تابع اصول و ضوابط خاصی هستند. توصیه میکنیم برای درک بهتر بهای تمام شده و حسابداری تولیدی سایر مقالات تکمیلی ما را مطالعه کنید.
تخصیص ضایعات به هزینه تولید
تخصیص ضایعات امکانی است که آن را در بهترین نرم افزار حسابداری برای کارگاه تولیدی مشاهده میکنید. این قابلیت به شما کمک میکند تا ضایعات را بهصورت درصدی محاسبه کرده و آن را به حساب هزینههای سربار تولید اضافه کنید.
قابل ذکر است که این روش عموماً برای ضایعات عادی و قابل پیشبینی کاربرد دارد. مراحل تخصیص ضایعات عادی در نرم افزار حسابداری آنلاین عبارتند از:
- شناسایی ضایعات عادی و غیرعادی واحد تولیدی
- محاسبه میزان ضایعات با استانداردهای حسابداری
- تخصیص به هزینههای تولید (مواد اولیه، دستمزد، سربار و …)
ضایعات غیرعادی نیز ابتدا میبایست شناسایی و طبقهبندی شده و ارزیابی و محاسبه شوند. در گام نهایی این هزینهها در دفاتر حسابداری و نرم افزار یکپارچه مالی ثبت شده و اطلاعات مربوطه در اختیار مدیران قرار میگیرند.
بهترین سیستم حسابداری آنلاین برای حسابداری ضایعات
همانطور که مطالعه کردید، حسابداری ضایعات یک فرآیند پیچیده بوده و این عملیات به ابزار و مهارت نیاز دارد. یک نرم افزار حسابداری خوب و کارآمد مانند نرم افزار حسابداری چند کاربره لیام قادر است تا این عملیات را آسانتر ساخته و گزارشات دقیقی را در اختیارتان قرار دهد.
لیام به عنوان یکی از کاربردی ترین نرم افزار حسابداری ، نیازها و چالشهای حسابداری تولیدی را پیشبینی کرده و ابزار حسابداری بسیار مناسبی را توسعه داده است. این سیستم حسابداری ضمن ماژولهای حسابداری متنوع، از کدینگ ویژه حسابداری تولیدی برخوردار است.
ماژول انبار و ماژول تولید این سیستم حسابداری هوشمند، ثبت و رهگیری ضایعات را تسهیل بخشیده و بهای تمام شده را به دقیقترین شکل ارزیابی میکند. البته قابلیتها و امکانات این سیستم هوشمند به موارد ذکرشده محدود نمیشود.
این سیستم حسابداری ابری طیف گستردهای از امکانات مانند دسترسی از راه دور، حسابداری در خانه ، تعریف کاربر نامحدود، دریافت گزارش فوری، تگ انبار و … را در اختیارتان قرار میدهد که ذکر تمامی آنها در این مطلب نمیگنجد؛ لذا پیشنهاد ما این است که برای مشاهده و ارزیابی امکانات نرم افزار حسابداری تولیدی لیام، به دموی رایگان آن وارد شوید.
قیمت نرم افزار حسابداری تحت وب تولیدی
قیمت خرید نرم افزار حسابداری تحت وب تولیدی به عوامل مختلفی بستگی دارد. قیمت تعیین شده توسط یک سیستم حسابداری تولیدی به مواردی مهمی همچون طراحی، رابط کاربری، طیف امکانات، نوع خدمات و پشتیبانی و بسیاری از مؤلفههای دیگر بستگی دارد.
طبیعتاً امکانات، قابلیتها و پشتیبانی یک نرم افزار حسابداری ابری و کلودبیس حرفهای نسبت به یک نرم افزار حسابداری تحت وب رایگان تفاوتهای بسیاری دارد.
همچنین مشاهده شده است که برخی از توسعه دهندگان به وسیله عباراتی مانند نرم افزار حسابداری رایگان تولیدی، تبلیغاتی را منتشر ساختهاند که تنها جنبه تبلیغاتی داشته و صحت ندارند.
برخی از شرکتها نیز دسترسی اولیه رایگان به مشتریان میدهند اما سیستم حسابداری تولیدی را به نحوی طراحی میکنند که تمامی کاربران در میانه سال مالی و در هنگام دریافت گزارشات به مشکل برخورده و برای دسترسی به اطلاعاتشان هزینه پشتیبانی گزاف پرداخت کنند.
لذا به منظور اطمینان از یک سرمایهگذاری مطمئن، بهتر است که بهترین نرم افزار حسابداری و انبارداری را شناسایی کرده و توسعهدهندگانی را انتخاب کنید که از ابتدا اطلاعات شفاف در اختیارتان میگذارند.
سخن نهایی
در این مقاله با تعریف و اصول حسابداری ضایعات تولید و کلیات حسابداری بهای تمام شده آشنا شدید.
ضایعات تولید به 2 بخش عمده پیشبینی پذیر (عادی) و پیشبینی ناپذیر (غیرعادی) تقسیمبندی میشوند و هریک از این ضایعات خصوصیات و نحوه ثبت منحصربهفردی دارند. شناسایی منبع ضایعات و ثبت صحیح ضایعات در دفاتر حسابداری، به مدیران مالی کمک میکند تا درک بهتری از بهای تمام شده و پیشبینی بهتری از الگوهای تکرارشونده ضایعات داشته باشند.
این نتیجه نیز تنها به واسطه استفاده از ابزار مناسب و شناسایی پرکاربردترین نرم افزار حسابداری میسر میشود.
نرم افزار حسابداری تولیدی ابری لیام، از طریق پیشبینی نیازها، چالشها و دغدغههای کسبوکارهای تولیدی و صنعتی، یک برنامه حسابداری با رابط کاربری اختصاصی را طراحی ساخته است که میتواند به بهترین شکل جوابگوی نیازهای انواع تولیدیها باشد.
رابط کاربری، کدینگ ویژه و ماژول تولید این نرم افزار حسابداری ابری، اطلاعات حسابداری شما را یکپارچه ساخته و جلوی بسیاری از خطاهای انسانی را میگیرد. هماکنون میتوانید با ورود به دموی رایگان لیام امکانات و قابلیتهای این سیستم حسابداری نوین را ملاحظه و تحلیل کنید.
ضایعات تولید چیست و چرا اهمیت دارد؟
ضایعات تولید چند نوع هستند؟
اصلی ترین دلایل بروز ضایعات تولید چه مواردی هستند؟
راهکار محاسبه دقیق ضایعات تولید چیست؟
آیا تمامی ضایعات تولید غیرقابل استفاده هستند؟
نرم افزار حسابداری تولیدی ابری چگونه به کنترل ضایعات کمک میکند؟
نویسنده : نیما مهاجر
کپی رایتر لیام
