مرکز هزینه چیست؟

مرکز هزینه لیام
در این مقاله آموزشی با تعریف مرکز هزینه و انواع مرکز هزینه در حسابداری آشنا می‌شویم.
همچنین می‌آموزیم که تفکیک مراکز هزینه چه کمکی به سازمان‌ها و کسب‌و‌کارها می‌کند و چگونه به تسهیم صحیح منابع سازمان کمک می‌کند.
در آخر نیز با نرم افزارهای حسابداری چند سطحی که امکان تفکیک مراکز هزینه را دارند، آشنا می‌شویم.

نکات کلیدی مقاله :

مرکز هزینه در حسابداری چیست و چه کاربردی دارد؟

مرکز هزینه هنگامی مطرح می‌شود که با یک شرکت یا کسب‌وکار چندبخشی، چند شعبه‌ای یا چند واحدی طرف باشیم این سوالی است که ممکن است در ذهن بسیاری از حسابدارها ایجاد شود. 

این گروه از سازمان‌ها و مشاغل برای آن که بتوانند هزینه بخش‌های مختلف و بهره وری آن‌ها را به طور دقیق رصد و اندازه‌گیری کنند، نیاز دارند تا آن ها را در سیستم حسابداری منفک ساخته و برای هرکدام از آن ها یک مرکز هزینه مجزا تعریف کنند.

درست در همین نقطه است که اهمیت یک نرم افزار حسابداری آنلاین 7 سطحی با تفصیلی شناور مشهود می‌شود؛ سیستمی که بتواند هزینه‌های یک سازمان را به صورت تجمیعی و تفکیکی محاسبه و گزارش گیری می‌کند.

آیا مرکز هزینه تنها مربوط به واحدهای صنعتی است؟

آیا مرکز هزینه و مرکز پروژه یکی است؟ آیا این عبارت تنها در حسابداری تولیدی کاربرد دارد؟

سؤالاتی از این قبیل بسیار در حسابداری سازمانها با اهمیت می باشد و کلیه تصمیم گیریهای مالی براساس این مراکز هزینه انجام می شود. به همین منظور بر آن شدیم تا در این مقاله درباره مرکز هزینه و حسابداری مراکز هزینه توضیحات کاملی برای شما عزیزان ارائه کنیم.

سازمانها بسته به نوع فعالیت خود، اندازه سازمان، …. ممکن است بخشهای متفاوتی داشته باشند و هر بخش وظایف مختلفی انجام دهد. این بخشها هر یک به نوبه خود هزینه هایی را ایجاد می کنند. به هر یک از این بخشها مراکز هزینه گفته می شود.

طبقه بندی مراکز هزینه در سازمانها

  1. بخشهایی برای تولید کالا و محصولات مختلف
  2. بخشهایی برای خرید و فروش کالا و محصولات
  3. قسمتهایی برای ارائه خدمات

بیشتر بخوانید: بهترین نرم افزار حسابداری برای چند کارگاه تولیدی

 

نمونه هایی از مراکز هزینه در مشاغل مختلف

(مراکز هزینه در شرکتهای بازرگانی، خدماتی و تولیدی)

در موسسات خدماتی مانند رستوران ها نیز ممکن است مراکز هزینه مختلفی وجود داشته باشد.

موسسات تولیدی و صنعتی ممکن است چند دایره و واحد تولید داشته باشند و کالاهای خود را در چند قسمت تولید کنند به هر واحد یک مرکز هزینه گفته می شود.

همچنین این موسسات ممکن است علاوه بر واحدهای تولیدی خود دارای واحدهای خدماتی نیز باشند که به این واحدهای خدماتی نیز یک مرکز هزینه می گویند.

فرض کنید در یک کارگاه تولید مبل ممکن است چه بخشهایی وجود داشته باشد:

بخش مربوط به تولید چوب مبل

بخش مربوط به تولید رویه مبل

بخش مربوط به مونتاژ چوب و رویه

بخش اداری و خدماتی

طبقه بندی مراکز هزینه موسسات تولیدی و صنعتی

عموما اصطلاح مرکز هزینه برای موسسات تولیدی و صنعتی بکار می رود. مراکز هزینه این موسسات بشرح ذیل می باشد:

  • مراکز هزینه تولیدی
  • مراکز هزینه خدماتی
  • مراکز هزینه اداری

مراکز هزینه تولیدی

عمل تولید توسط این واحدها انجام می شود.

مراکز هزینه خدماتی

واحدهایی که در ساخت محصول مستقیما نقشی ایفا نمی کنند بلکه به واحدهای تولیدی خدمات ارائه می کنند مانند آتش نشانی، رستوران، حسابداری، ….

مراکز هزینه اداری

وظیفه این واحدها رسیدگی به امور مدیریتی سازمان می باشد.

 تسهیم هزینه به مراکز هزینه

عبارت تسهیم هزینه یعنی هر یک از مراکز هزینه چه سهمی از هزینه های ایجاد شده توسط سازمان را در بر دارند. به عنوان مثال هزینه اجاره که یک هزینه ثابت است در تسهیم هزینه معین می کنیم که چه مقدار از این هزینه مربوط به دایره تولید و چه مقدار مربوط به سایر دوایر می باشد.

کاربرد مراکز هزینه در حسابداری

کاربرد مرکز هزینه را با یک مثال توضیح می دهیم. فرض کنید یک شرکت صنعتی دارای 4 خط تولید باشد. هر یک از 4 خط تولید را به عنوان یک مرکز هزینه در نظر می گیریم. این شرکت دارای هزینه های ثابت و هزینه های متغیر مختلفی است.

در نظر بگیرید قبوض این سازمان صادر شده باشد. حال از طریق تسهیم هزینه می توانیم تعیین کنیم که چه مقدار از هزینه این قبض مربوط به مرکز هزینه 1 (خط تولید 1)، چه مقدار مربوط به مرکز هزینه 2 (خط تولید 2)، چه مقدار مربوط به مرکز هزینه 3 (خط تولید 3) و چه مقدار مربوط به مرکز هزینه 4 (خط تولید 4) می باشد.

بعد از تعیین هزینه ها در هر مرکز هزینه می توانیم بهای تمام شده کالا را محاسبه کنیم. با تعریف درست مراکز هزینه ها می توانیم مشخص کنیم که هر واحد چه سهمی در بهای تمام شده کالا دارد.

تعیین مراکز هزینه توسط نرم افزار حسابداری

امروزه در اکثر نرم افزارهای حسابداری می توان مرکز هزینه ها را مشخص کرد و سپس هزینه های هر مرکز را به صورت مجزا مشخص کرد. یکی از نرم افزارهایی که در ارتباط با مراکز هزینه بسیار قوی و متناسب با استانداردها عمل کرده است نرم افزار حسابداری آنلاین لیام می باشد.

در نرم افزار لیام بعد از تعیین مرکز هزینه می توانیم هزینه ها را به تفکیک در هر مرکز ثبت کنیم. سپس در محاسبه بهای تمام شده سهم هر مرکز به راحتی مشخص می شود. این اقدام نیز به واسطه کدینگ 7 سطحی با تفصیلی شناور این نرم افزار حسابداری آنلاین هوشمند میسر شده است.

این قابلیت کلیدی ضمن ارائه امکان تفکیک مراکز هزینه، امکان دریافت گزارشات تجمیعی و مجزا را نیز در اختیارمان قرار می‌دهد. قابلیتی که نهایتاً منجر به دریافت گزارش‌های دقیق‌تر و کارآمدتری می‌شود.

امید داریم با توضیحات بیان شده در بالا اطلاعات دقیق و کاملی از مرکز هزینه در اختیار شما عزیزان قرار داده باشیم.

آموزش تعریف مرکز هزینه در نرم افزار حسابداری آنلاین لیام

تعریف مرکز هزینه در لیام تا حدودی با تعریف مرکز هزینه در سپیدار و مرکز هزینه در پارسیان تفاوت دارد؛ این تفاوت نیز از رابط کاربری و کدینگ 7 سطحی این پلتفرم حسابداری هوشمند منشأ می‌گیرد. برای ورود به کدینگ مراکز هزینه در لیام همانند تصویر زیر عمل می‌کنیم:

markaz hazine

برای تعریف مرکز هزینه و همچنین تعریف پروژه (مانند پروژه های پیمانکاری) نیز مطابق مراحل زیر عمل می‌کنیم:

  1. ورود به ماژول حسابداری نرم افزار حسابداری ابری لیام
  2. بازگشایی کشوی “حسابها” در کادر سمت راست
  3. انتخاب گروه های تفصیلی 2
  4. انتخاب دسته بندی موردنظر در صفحه جدید
  5. کلیک بر روی گزینه جدید (در قسمت فوقانی صفحه)
  6. تعیین عنوان موردنظر برای مرکز هزینه
مرکز هزینه حسابداری لیام

با دنبال کردن موارد فوق، مرکز هزینه ایجاد شده و امکان تفکیک حساب ها فراهم می‌شود.

شباهت و تفاوت مرکز هزینه و پروژه

به عنوان یک حسابدار وقتی می‌خواهیم یک مرکز هزینه یا یک پروژه را در سیستم حسابداری تعریف کنیم، با رویه مشابهی طرف می‌شویم؛ بدین معنا که در نرم افزار حسابداری چند سطحی هر 2 مرکز هزینه و پروژه در قالب تفصیلی تعریف و ثبت می‌شوند. با وجود این شباهت، باید توجه داشته باشیم که هریک از این 2 با اهداف متفاوتی تعریف می‌شوند.

با مشاهده جدول زیر، به تفاوت های مرکز هزینه و پروژه پی می‌برید:

 

شرح مقایسه

مرکز هزینه

پروژه

1

تعریف

واحد یا بخشی که هزینه در آن ایجاد و ثبت می‌گردد

فعالیت یا مجموعه‌ای از کارهای مشخص و زمان‌بندی شده که نیاز به کنترل و رصد هزینه و درآمد دارد

2

مورد استفاده

برای بخش‌های دائمی سازمان (تولیدی، اداری، خدماتی)

برای فعالیت های موقت یا پروژه محور

3

کاربرد

کنترل و تحلیل هزینه‌ های واحدها یا بخش‌ها

کنترل هزینه‌ها، درآمد، منابع و عملکرد کل پروژه

4

شناسایی در کدینگ حسابداری

در سطح پنجم و هفتم (تفصیلی 1 و 2)

در سطح تفصیلی شناور

5

ماهیت هزینه ها

مرتبط با فعالیت های مستمر واحد یا بخش

مرتبط با فعالیت های خاص و پروژه ای

سخن نهایی

در این مقاله با کاربرد و تعریف مرکز هزینه در حسابداری آشنا شدیم. همچنین آموختیم که مرکز هزینه با پروژه چه تفاوتی دارد. واقعیت این است که تفکیک مراکز هزینه برای شرکت های پیمانکاری، شرکت های چند شعبه ای، سازمان ها و مجموعه های بزرگ و زنجیره ای بسیار مهم و حیاتی است؛ چراکه این مراکز برای محاسبه دقیق سودآوری واحدهای مختلف، می بایست هزینه های هر بخش یا واحد را تفکیک کنند.

به همین دلیل واجب است که به عنوان یک حسابدار اثربخش، نرم افزاری را انتخاب کنید که بیش از 5 سطح داشته باشد. یک نرم افزار حسابداری آنلاین و کارآمد مثل لیام، از طریق ارائه کدینگ 7 سطحی با 2 سطح شناور، امکان تفکیک دقیق تمامی مراکز هزینه و پروژه ها را ارائه ساخته و به ارائه گزارشات دقیق کمک شایانی می‌کند.

اگر شما هم به حسابداری دقیق و حرفه ای علاقه مند هستید، توصیه می‌کنیم به دموی رایگان نرم افزار حسابداری لیام وارد شده و رابط کاربری این پلتفرم هوشمند را از نزدیک تجربه کنید.

راهکارهای کنترل هزینه را در این مقاله بخوانید.

مرکز هزینه در حسابداری چیست و چه کاربردی دارد؟

مرکز هزینه به بخشی از سازمان یا کسب‌و‌کار (مانند واحد، دپارتمان، شعبه و ...) اطلاق می‌شود که هزینه های مرتبط با آن به صورت کاملاً جداگانه ثبت و بررسی می‌شود. هدف از ایجاد مرکز هزینه است که بدانیم هر هزینه دقیقاً در کجا ایجاد شده و یا هر بخش از سازمان چه سهمی از مصرف منابع سازمانی را بر عهده داشته است.

تفاوت مرکز هزینه و مرکز سود چیست؟

مرکز هزینه و مرکز سود 2 قطب متفاوت از حسابداری را هدف قرار می‌دهند. مرکز هزینه، میزان هزینه ایجادشده توسط یک بخش را هدف قرار می‌دهد؛ در حالی که مرکز سود، مقدار سود حاصل از یک بخش یا واحد را ثبت و اندازه‌گیری می‌کند.

چرا تفکیک مراکز هزینه برای کنترل مالی مهم است؟

تفکیک مراکز هزینه برای کنترل مالی اهمیت بالایی دارد؛ زیرا باعث می‌شود هزینه‌ها به‌جای ثبت کلی و مبهم، به منبع واقعی ایجادشان نسبت داده شوند و همین موضوع دقت تحلیل مالی را چند برابر می‌کند. هنگامی که یک شرکت هزینه‌ ها را بر اساس واحدها، شعب، پروژه‌ها یا دپارتمان‌ ها تفکیک می‌کند، می‌تواند به‌وضوح مشاهده کند که کدام بخش بیش از بودجه مصرف کرده یا بهره وری پایینی داشته است. این تفکیک همچنین به بودجه‌بندی دقیق‌تر، ارزیابی بهتر عملکرد مدیران، تصمیم‌گیری سریع‌تر و جلوگیری از پنهان ماندن هزینه‌های غیرضروری کمک زیادی می‌کند.

مرکز هزینه چه تفاوتی با مرکز درآمد دارد؟

مرکز هزینه و مرکز درآمد، برای تحلیل دقیق‌تر عملکرد مالی سازمان کاربرد دارند؛ اما کارکرد این 2 کاملاً متفاوت است. مرکز هزینه برای ردیابی و کنترل مخارج یک بخش استفاده می‌شود، در حالی که مرکز درآمد بر روی میزان فروش یا درآمدزایی یک واحد تمرکز می‌کند.به عبارت ساده‌تر، در مرکز هزینه سؤال اصلی این است که هزینه‌ها کجا و چرا ایجاد شده‌اند؟ اما در مرکز درآمد بررسی می‌کنیم که هر بخش چه میزان درآمدی را ایجاد ساخته است؟

بهترین نرم افزار حسابداری برای ثبت مرکز هزینه کدام است؟

بهترین نرم افزار حسابداری برای ثبت مرکز هزینه، پلتفرمی است که کدینگ شناور ارائه کند. درواقع ما برای آن که بتوانیم مراکز هزینه را به درستی مدیریت کنیم، به سیستمی نیاز داریم که از تفصیلی 2 برخوردار باشد.

نرم افزار حسابداری آنلاین لیام چگونه به ثبت مراکز هزینه کمک می کند؟

نرم افزار حسابداری ابری لیام از طریق ارائه کدینگ 7 سطحی با 2 سطح تفصیلی شناور، امکان تفکیک مراکز هزینه را فراهم ساخته و به مدیریت و نظارت صحیح بر آن‌ها کمک شایانی می‌کند. شما می‌توانید در لیام بی‌نهایت مرکز هزینه، اشخاص، انبار یا حتی پروژه تعریف کنید و از آن‌ها گزارش آنی دریافت کنید.
آموزش های مرتبط

2 پاسخ

  1. ما بک موسسه اموزشی هستیم و میخواستیم جداگانه هزینه مربوط به هر دوره را داشته باشیم دوره های آموزشی ?

    1. شما میتونید با استفاده از مراکز هزینه و تفضیلی 2 شناور دوره هاتون رو تفکیک کنید و هزینه هایی ک پرداخت میکنید رو به تفکیک ثبت کنید و گزارش بگیرید

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *